پایان نامه بررسی تأثیر محلول پاشی نیتروژن و روی بر پارامترهای کمی و کیفی گیاه چای ترش

پایان نامه  کارشناسی ارشد

عنوان :بررسی تأثیر محلول  پاشی نیتروژن  و  روی  بر پارامترهای

کمی و کیفی گیاه چای ترش

با فرمت قابل ویرایش word

تعداد صفحات: 135  صفحه

تکه های از متن به عنوان نمونه :

چکیده:

این تحقیق به منظور بررسی تأثیر محلول پاشی نیتروژن و روی بر پارامترهای کمی و کیفی و فیزیولوژیک گیاه چای ترش در منطقه جیرفت اجرا گردید. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در 3 تکرار، در سال 1389 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد جیرفت انجام شد. فاکتور اول محلولپاشی نیتروژن در 4 سطح شامل(0-1%-2%-3%) و فاکتور دوم محلولپاشی روی در2 سطح شامل (0-1%) بود. صفات کمی اندازه گیری شده شامل: قطر ساقه ، ارتفاع بوته ، وزن تر و خشک کاسبرگ ، وزن تر و خشک بوته ، وزن تر و خشک برگ، درصد موسیلاژ و عملکرد موسیلاژ بودند. همچنین رطوبت نسبی برگ،  شاخص کلروفیل برگ، درصد پروتئین دانه و میزان عناصر پتاسیم ، منیزیم ، سدیم ، فسفر و کلسیم اندازه گیری شدند.

نتایج تجزیه واریانس داده ها نشان داد که اثر محلولپاشی نیتروژن بر صفات وزن خشک برگ، وزن تر و خشک کاسبرگ ، وزن تر و خشک بوته، قطر ساقه، ارتفاع بوته، درصد موسیلاژ، عملکرد موسیلاژ، رطوبت نسبی برگ،  شاخص کلروفیل برگ، درصد پروتئین دانه و میزان عناصر سدیم و فسفر معنی دار بود. تاثیر محلولپاشی روی بر  وزن تر و خشک برگ، وزن تر کاسبرگ، وزن تر و خشک بوته، درصد موسیلاژ، عملکرد موسیلاژ، شاخص کلروفیل برگ، درصد پروتئین دانه و میزان عناصر پتاسیم، سدیم و فسفر معنی دار بود.  اثر متقابل کود نیتروژن و روی بر وزن خشک برگ، وزن تر و خشک بوته، شاخص کلروفیل برگ، درصد پروتئین دانه و میزان عناصر پتاسیم وسدیم معنی دار شد. مقایسه میانگین صفات مورد بررسی نشان داد که با افزایش میزان مصرف کود نیتروژن تا سطح N₂  قطر ساقه، ارتفاع بوته، وزن خشک برگ،  وزن خشک کاسبرگ، درصد موسیلاژ و عملکرد موسیلاژ افزایش یافت اما بین سطوح N₂ و N₃ تفاوت معنی داری وجود نداشت. وزن تر و خشک بوته  با افزایش میزان کود نیتروژن تا سطح N₃ افزایش نشان داد. هم چنین محلولپاشی نیتروژن سبب افزایش رطوبت نسبی برگ، شاخص کلروفیل و درصد پروتئین دانه شد. کاربرد کود روی باعث افزایش معنی دار وزن تر و خشک بوته، درصد موسیلاژ و عملکرد موسیلاژ شد. اثر متقابل نیتروژن و روی سبب افزایش وزن خشک کاسبرگ، برگ و وزن خشک بوته شد و بیشترین وزن خشک کاسبرگ از تیمار N₂ Zn₁ و  N₃ Zn₁ بدست آمد.

واژه های کلیدی:  نیتروژن، روی، صفات کمی و کیفی ، عملکرد موسیلاژ ، چای ترش

فهرست مطالب

عنوان                                                                                      صفحه

مقدمه………………………………………………………………………………………………….        1

فصل اول کلیات……………………………………………………………………………………..       4

• خاستگاه و اهمیت چای ترش ……………………………………………………………………… 5
• آمار سطح زیرکشت ، میزان تولید و عملکرد چای ترش…………………………………… 6
• مشخصات گیاهشناسی چای ترش…………………………………………………………………. 6
• اکولوژی تولید چای ترش……………………………………………………………………………      9

1-4-1- درجه حرارت ……………………………………………………………………………………       9

1-4-2- نور…………………………………………………………………………………………………..      10

1-4- 3- رطوبت……………………………………………………………………………………………..      10

1-4-4- خاک………………………………………………………………………………………………….      11

• آفات و بیماریها ……………………………………………………………………………….   11

1-5-1- حشرات ………………………………………………………………………………………………  11

1-5-2- باکتریها  ……………………………………………………………………………………………….   14

1-5-3- ویروسها ………………………………………………………………………………………………….   14

1-5-4- قارچها …………………………………………………………………………………………………….    14

1-5-4-1- پوسیدگی ریشه …………………………………………………………………………………..    14

• -2- پوسیدگی چشمی …………………………………………………………………………….  15 

1-5-4-3- پوسیدگی ساقه ……………………………………………………………………………….   15

1-5-4-4 – پوسیدگی برگ………………………………………………………………………………………  17

1-5-5-  نماتد …………………………………………………………………………………………………… 17

• تکنولوژی تولید ……………………………………………………………………………… 18

1-6-1-  کاشت …………………………………………………………………………………..  18

1-6-1-1- نور و دمای مناسب  …………………………………………………………………………….  18

1-6-1-2- خاک و رطوبت ……………………………………………………………………………………….  19

1-6-1-3- بذر و نحوه کاشت …………………………………………………………………………………..  19

• موارد استفاده چای مکی ……………………………………………………………………………… 20

1-7-1- استفاده های خوراکی  …………………………………………………………………………………..  20

1-7-1-1- کاسبرگ…………………………………………………………………………………………………..  20

1-7-1-2- برگ…………………………………………………………………………………..  22

1-7-1-3- دانه …………………………………………………………………………………….  22

1-7-1-4- ریشه ………………………………………………………………………………………………..   22
1-7-2- سایر استفاده ها …………………………………………………………………………………  23

• ارزش غذایی……………………………………………………………………………………… 24
• تکنولوژی تولید……………………………………………………………………………………………. 24

1-9-1- کاشت ……………………………………………………………………………………………..   24

1-9-2- کوددهی …………………………………………………………………………………..  26

1-9-3-علفهای هرز ………………………………………………………………………  28

1-9-4- گل دهی ……………………………………………………………………….  29

• برداشت…………………………………………………………………. 29

1-10-1- کاسبرگ …………………………………………………………………………………………………. 29

1-10-2- شاخ و برگ……………………………………………………………..  31

1-10-3- فیبر…………………………………………………………………………………….  31

1-10-4- دانه…………………………………………………………………………………………….  32

1-10-5- خشک کردن …………………………………………………………………………………..  32

1-10-6- عملکرد ………………………………………………………………………………..  33

فصل دوم بررسی منابع ……………………………………………………………………….  35

• ترکیبات شیمیایی چای ترش………………………………………………………………. 36

ترکیبات شیمیایی دانه………………………………………………………………………. 36

2-1-1- چربی ……………………………………………………………………………………..  36

2-1-2-پروتئین ……………………………………………………………………………………………….  37

• ترکیبات شیمیایی کاسبرگ…………………………………………………………………….. 37

2-2-1-موسیلاژ ، پکتین ……………………………………………………………………………………..   37

2-2-2-آنتوسیانین ………………………………………………………………………………………….   38

• کاربردهای چای ترش……………………………………………………………………………………. 38
• اهمیت چای ترش در صنعت …………………………………………………………………………… 40

2-4-1- صنایع غذایی …………………………………………………………………………………………    40

2-4-2- صنایع دیگر …………………………………………………………………………………………    41

• ترکیب شیمیایی چای مکی………………………………………………………………………….. 43

2-5-1- کاسبرگ ………………………………………………………………………………………….   43

2-5-1-1- موسیلاژ …………………………………………………………………………………………..   43

2-5-1-2-آنتوسیانین…………………………………………………………………………………..  44

2-5-2- دانه ……………………………………………………………………………………  44

2-5-2-1- چربی دانه…………………………………………………………………………………  44

2-5-2-2- پروتئین دانه …………………………………………………………………………………  45

2-5-3- سایر ترکیبات……………………………………………………………………………  46

2-6- تاثیر کود روی بر گیاهان ………………………………………………………………………..  46

2-7- تاثیر کود نیتروژن بر گیاهان ………………………………………………………… 49

فصل سوم مواد و روشها……………………………………………………………..  53

3-1- موقعیت جغرافیایی محل اجرای آزمایش…………………………………..  54

3-2- شرایط خاک محل اجرای آزمایش………………………………………………………… 56

3-3-مشخصات آب آبیاری……………………………………………………………………………. 56

3-4- عملیات زراعی………………………………………………………………………. 57

3-5 – مشخصات طرح( آزمایش) ……………………………………………..  58

3-6- صفات مورد اندازه گیری…………………………………………………………………  58

3-7 – تجزیه آماری………………………………………………………………………………. 59

3-7 -1 – متغیرهای مورد بررسی ……………………………………………………………  59

3-7-1-1- ارتفاع بوته…………………………………………………………………………………..  60

3-7-1-2- قطر ساقه………………………………………………………………………………………..  60

• تعداد کاسبرگ در هر بوته ………………………………………………………………….. 60
• قطر کاسبرگ …………………………………………………………………………………………..  60
• وزن تر بوته…………………………………………………………………………………. 60
• وزن خشک بوته………………………………………………………………………….. 61
• وزن تر کاسبرگ…………………………………………………………………………. 61

وزن هزار دانه………………………………………………………………………………………. 61

• وزن خشک کاسبرگ……………………………………………………………………………………… 61
• تعداد شاخه های فرعی……………………………………………………………………………….. 61
• میزان موسیلاژ……………………………………………………………………………………………… 62

3-7-1-11-1- روش استخراج موسیلاژ……………………………………………………………………………………  62

3-7-1-11-2- روش تعیین مقدار پروتئین……………………………………………………………………………….  63

3-7-1-11-3- سدیم وپتاسیم،کلسیم منزیم وفسفر…………………………………………………………………….  66

فصل چهارم نتایج و بحث…………………………………………………………………………………. 68

4-1- ویژگی کمی………………………………………………………………………………………………… 69

4-1-1-  قطر ساقه اصلی…………………………………………………………………………………………. 69

4-1-2- وزن تر برگ ……………………………………………………………………………………………. 72

4-1-3- وزن خشک برگ………………………………………………………………………………………….. 74

4-1-4- وزن تر کاسبرگ …………………………………………………………………………………… 77

4-1-5- وزن خشک کاسبرگ ………………………………………………………………………………. 80

4-1-6- وزن تر بوته ………………………………………………………………………………………………. 82

4-1-7- وزن خشک بوته ……………………………………………………………………………………… 85

4-1-8- ارتفاع بوته ………………………………………………………………………………….. 87

4-1-9- عملکرد موسیلاژ …………………………………………………………………………………….. 90

4-1-10- وزن هزاردانه ……………………………………………………………………………  92

4-2- ویژگی های فیزیولوژیک ………………………………………………………………… 96

4-2-1- درصد رطوبت نسبی برگ…………………………………………………………..96

4-2-2-درصد موسیلاژ ………………………………………………………………………………99

4-2-3-شاخص کلروفیل برگ ………………………………………………………………….. 101

4-2-4- درصد پروتئین دانه ………………………………………………………………………..  102

4-3- عناصر معدنی ……………………………………………………………………………….. 102

4-3-1- پتاسیم ……………………………………………………………………….. 102

4-3-2- سدیم ………………………………………………………………………….. 103

4-3-3- فسفر ……………………………………………………………………………… 103

4-3-4- کلسیم ……………………………………………………………………………………. 104

4-3-5- منیزیم …………………………………………………………………………………….. 104

4-4- نتیجه گیری …………………………………………………………………………………………………… 106

4-5- پیشنهادات ……………………………………………………………………………………………………. 107

منابع مورد استفاده…………………………………………………………………………………………………… 108

خلاصه انگلیسی…………………………………………………………………………………………………….. 118

مقدمه

       خداوند متعال هیچ چیز را بدون فایده نیافریده و در هر مخلوقی حکمتی نهفته است از جمله نعمات خدادادی ، گیاهان دارویی می باشند که از قدیم الایام بشر با آنها آشنا گشته و جهت معالجات بیماران خود مورد استفاده قرار داده است (امیدبیگی 1376). پیشرفت های علمی طی دو دهه اخیر، اهمیت و نقش گیاهان دارویی را در تامین نیازهای بشر به ویژه در حیطه درمان دوچندان ساخته است . امروزه با بهره گیری از روشها و فنون تخصصی ، مهمترین مواد و ترکیبهای شفا بخش بکار گرفته می شود . اثرات جانبی داروهای شیمیایی و الزامات زیست محیطی و روند تدریجی گرایش به سوی فرآورده های طبیعی سبب شده اند تا به گیاهان دارویی توجه بیشتری شود . بررسی ها نشان داده اند که جایگزینی داروهای شیمیایی در سطح دنیا به سرعت رو به توسعه و گسترش است .

    کشورهای مختلف با بهره گیری از توانهای بالقوه خود از جمله تنوع پوشش گیاهی ، تنوع اقلیمی و ارزان بودن انرژی و نیروی کارگری و وجود تکنولوژی های برتر و … سهم خود را از تجارت جهانی گیاهان دارویی می گیرند به طوری که کشوری مانند کانادا خود را غول خفته گیاهان دارویی می داند .

    همچنین به دلیل اثبات عوارض جانبی داروهای شیمیایی و تمایل بشر به استفاده هرچه بیشتر محصولات طبیعی به منظور حفظ سلامت خویش ، مشکلات سیستم دارویی مدرن مانند هزینه های بالا ، استفاده از منابع غیر تجدید شونده مانند منابع فسیلی و آلودگی محیط توسط صنایع دارویی و ناتوانی بشر برای ساخت برخی از مواد دارویی که به طور طبیعی در گیاهان وجود دارد باعث توجه بیشتر به گیاهان دارویی گردیده است .

    افزایش جمعیت ایران و نیاز مبرم صنایع داروسازی به گیاهان دارویی به عنوان مواد اولیه تولید دارو ، ناتوانی در تولید مصنوعی پاره ای از داروهای حیاتی توسط صنایع داروسازی و همچنین اهمیت مواد موثره گیاهان دارویی در صنایع غذایی ، آرایشی و بهداشتی باعث شده که توجه و تحقیق پیرامون این دسته گیاهان از نقطه نظر کشت ، تولید و مصرف از اهمیت خاصی برخوردار باشد .

با توجه به اینکه کیفیت و کمیت ماده موثره گیاه داروئی تحت تاثیر مدیریت زراعی اعمال شده قرار می گیرد ، لازم است این شرایط مورد توجه واقع شود. نظر به اینکه سازگاری گیاه چای مکی با شرایط آب و هوای منطقه جیرفت این تحقیق در جهت حصول به اهداف زیر در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی جیرفت انجام خواهد شد.

1-تعیین بهترین سطح محلول پاشی کود نیتروژن جهت دستیابی به بالاترین عملکرد کمی و کیفی گیاه چای ترش.

2-تعیین تأثیر محلول پاشی روی و تأثیر آن بر عملکرد کمی و کیفی گیاه چای ترش .

3-تعیین اثرات متقابل محلول پاشی کود نیتروژن و روی بر عملکرد کمی و کیفی گیاه چای ترش.

4-تعیین تأثیر محلول پاشی عنصر روی بر میزان جذب دیگر عناصر در گیاه چای ترش.

   روند رو به افزایش مصرف گیاهان داروئی به عنوان مواد اولیه تولید داروهای گیاهی بدون توسعه روشهای مناسب کاشت و مدیریت برنامه ریزی صحیح پیامدی نگران کننده یعنی تخریب طبیعت را در خواهد دانست.

تولید زراعی وکشت گیاهان داروئی باید در سطوح زراعی و امثال آن و همچنین فرآوری صنعتی آنها توسط متخصصان مربوط صورت گیرد واز منابع طبیعی به عنوان الگو و مدل به منظور تولید انبوه مواد داروئی در کشت و صنعت بهره برداری گردد. در صورت فقدان استانداردهای کنترل کیفیت و عدم رعایت دستورالعمل های بین المللی استاندارد و جنبه های قانونی تجارت گیاهان داروئی قادر به راه یابی به بازار پرسود تجارت این گیاهان نخواهیم بود . بدین منظور ، تولید گیاهان – چه به صورت خام و یا به شکل فرآوری شده –با حفظ کیفیت و استاندارد بالا ،امری ضروری به نظر می رسد . در این راستا ، بررسی عملیات زراعی مانند زمان کشت ،نحوه تکثیر ،تغذیه و مدیریت آن ،زمان برداشت و مراقبتهای پس از برداشت در خصوص گیاهان داروئی ،نقش مهمی را در افزایش محصول وکیفیت آن خواهد داشت ،به طوری که ،توجه نکردن به هر یک از موارد فوق خسارتهای جبران ناپذیری را متوجه تولید کنندگان گیاهان داروئی وداروهای گیاهان خواهد نمود.

     با توجه به اینکه نیتروژن عنصری ضروری و اساسی برای گیاهان محسوب میگرددو باعناصری نظیر کربن ،اکسیژن ،هیدروژن و حتی گوگرد ترکیب شده و مواد بسیار ارزشمندی نظیر آمینو اسید،نوکلوئیک اسیدها و آلکالوئیدها و بازهای را تولید می نماید.وجود کلروفیل به عنوان مکانی برای جذب نور و سنتز مواد لازم برای رشد و نمو گیاهان وابسته به این عنصر ،حیاتی می باشد.تقسیط کود مصرفی و اسپری کردن ، علاوه بر افزایش کیفیت محصول، بهترین راه برای جلوگیری از اتلاف کودها و آلودگیهای ناشی از مصرف زیاد آن ها می باشد. اسپری کردن کود اوره عملکرد اسانس بادرنجبویه را نسبت به شاهد افزایش داد.در تحقیقاتی که (مردانی نژاد و همکاران 1380) برروی گیاه اسطوخودوس انجام دادند نتیجه گرفتند که اثرمقادیر مختلف نیتروژن بر تعداد ساقه های فرعی اسطوخودوس معنی دار می باشد.از آنجایی که مدیریت کشاورزی گیاه چای ترش به دلیل خواص داروئی متعدد و منحصر به فرد آن لازم بوده و علی رغم داشتن شرایط آب و هوایی مناسب و سازگار با نیازهای رشدی این گیاه در جنوب ایران .تحقیقات مناسبی در رابطه با اثرات تغذیه ایی با محلول پاشی عناصر بر روی آن صورت نگرفته است.با توجه به اهمیت بالای داروئی این گیاه و سازگاری با اقلیم جنوبی کشور این تحقیق به منظور مطالعه بررسی تأثیرات سطوح مختلف محلول پاشی نیتروژن و روی بر عملکرد کمی و کیفی گیاه چای ترش ( Hibiscus Sabdariffa) صورت می گیرد. لذا ضرورت انجام چنین تحقیقی کاملاً احساس می شود.

پایان نامه بررسی روند تجزیه شیمیایی و زیستی علف کش متری بیوزین در خاک و ارزیابی حساسیت گیاهان به آن

پایان نامه کارشناسی ارشد

عنوان :بررسی روند تجزیه شیمیایی و زیستی علف کش متری بیوزین در خاک و ارزیابی حساسیت برخی از گیاهان زراعی به بقایای آن

با فرمت قابل ویرایش word

تعداد صفحات: 110  صفحه

تکه های از متن به عنوان نمونه :

عنوان                                                         فهرست مطالب	صفحه
1-مقدمه ...............................................................................................................................................................	1
2-بررسی منابع   ..................................................................................................................................................	5
2-1-علف کش ها و آلودگی های زیست محیطی آن ها ..............................................................................	5
2-2- علف کش متری بیوزین ......................................................................................................................	7
2-2-1- خصوصیات فیزیکی و شیمیایی ....................................................................................................	7
2-2-2- متابولیت های علف کش متری بیوزین ............................................................................................	8
2-3- سرنوشت علف کش ها .........................................................................................................................	9
2-3-1- فرایند های فیزیکی.........................................................................................................................	9
2-3-1-1- جذب توسط گیاه   ...............................................................................................................	9
2-3-1-2- جذب توسط ذرات خاک     .......................................................................................................	10
2-3-1-3- تبخیر و تصعید   ........................................................................................................................	12
2-3-1-4-رواناب........................................................................................................................................	13
2-3-1-5- آبشویی .................................................................................................................................	13
2-3-2- فرایند های بیولوژیکی موثر در سرنوشت آفت کش ها   .....................................................................	15
2-3-2-1- تجزیه .......................................................................................................................................	15
2-4- تجزیه علف کش متری بیوزین در خاک ................................................................................................	16
2-4-1- تجزیه شیمیایی ...........................................................................................................................	16
2-4-2- تجزیه زیستی     ..................................................................................................................................	16
2-5- ماندگاری علف کش ها .............................................................................................................................	17
2-5-1- عوامل موثر در تجزیه و ماندگاری علف کش ها............................................................................	17
2-5-1-1- اسیدیته خاک ............................................................................................................................	17
2-5-1-2- دما و رطوبت خاک..................................................................................................................	18
2-5-1-3- مواد آلی و نقش آن ها در تجزیه علف کش ها......................................................................	20
2-5-2- ماند گاری علف کش ها در خاک و خسارت به گیاهان زراعی موجود در تناوب ..........................	21
2-6- آزمایشات زیست سنجی ...........................................................................................................................	24
3-مواد و روش ...................................................................................................................................................	27
3-1- آزمایش اول: بررسی تجزیه شیمیایی و زیستی علف کش متری بیوزین در خاک ................................	27
3-1-1- آماده سازی خاک ........................................................................................................................	28
3-1-2- تهیه ماده تکنیکال و تجاری متری بیوزین ...................................................................................	29
3-1-3- استخراج متری بیوزین از خاک..................................................................................................	29
3-1-4- دستگاه HPLC............................................................................................................................	30
3-1-5- واسنجی دستگاه HPLC و رسم منحنی استاندارد متری بیوزین  .............................................	30
3-1-6- بررسی کارایی استخراج متری بیوزین...........................................................................................	32
3-1-6- تجزیه آماری داده ها .....................................................................................................................	32
3-2- آزمایش دوم : ارزیابی حساسیت برخی از گیاهان زراعی به بقایای شبیه سازی شده علف کش متری بیوزین در خاک ................................................................................................................................................	34
3-2-1- آماده سازی خاک گلدان ها ........................................................................................................	34
3-2-2- کاشت گیاهان..............................................................................................................................	35
3-2-3- پارامتر های اندازه گیری شده......................................................................................................	35
3-2-4- تجزیه آماری داده ها ...................................................................................................................	36
4- نتایج و بحث ............................................................................................................................................	37
4-1- بررسی کارایی استخراج متری بیوزین در سطوح مختلف ماده آلی ...................................................	37
4-2- بررسی تجزیه متری بیوزین در خاک غیر سترون .................................................................................	37
4-2-1-1- اثر ماده آلی بر روند تجزیه و نیمه عمر متری بیوزین.......................................................	37
4-2-1-2- تاثیر طول دوره خوابانیدن نمونه ها بر تجزیه متری بیوزین..................................................	40
4-2-1-3- بررسی اثرات متقابل مواد آلی و زمانهای خوابانیدن نمونه ها ی خاک در تجزیه علف کش متری بیوزین..................................................................................................................................................	42
4-2-2- تجزیه متری بیوزین در خاک سترون شده......................................................................................	48
4-2-2-1- بررسی تاثیر کود آلی بر تجزیه متری بیوزین در خاک سترون شده .....................................	49
4-2-2-2- تاثیر زمان بر تجزیه علف کش ...........................................................................................	50
4-2-2-3- اثرات متقابل ماده آلی و زمان بر تجزیه متری بیوزین در خاک سترون ..............................	51
4-2-2-4- اثرات متقابل سترون کردن کود آلی و زمان بر تجزیه متری بیوزین....................................	52
4-2-2-5- اثرات متقابل کود آلی ، سترون کردن کود آلی و زمان بر تجزیه متری بیوزین ...................	53
4-2-3- مقایسه تجزیه متری بیوزین در خاک سترون شده و غیر سترون .................................................	60
4-3- بررسی بقایای شبیه سازی شده علف کش متری بیوزین در خاک بر گیاهان زراعی ..........................	63
4-3-1- تاثیر بقایای علف کش بر سبز شدن گیاهان زراعی....................................................................	63
4-3-2- تاثیر بقایای علف کش بر زیست توده و بقای گیاهان زراعی ..................................................	63
5-نتیجه گیری و پیشنهادات ...............................................................................................................................	75
5-1-نتیجه گیری کلی و پیشنهادات .............................................................................................................	75
6- منابع   ...........................................................................................................................................................	77
جدول 4-9-پارامتر های برآورده شده توسط معادله سینیتیکی درجه اول و طول عمر متری بیوزین در خاک و کود آلی سترون شده                                                                                                                   55 جدول 4-10-مقادیر tو مقایسات خطوط برازش داده شده در تیمار های خاک و کود آلی سترون شده           55 جدول 4-11- پارامتر های برآورده شده توسط معادله سینیتیکی درجه اول و طول عمر متری بیوزین در خاک و کود آلی غیر سترون شده                                                                                                       56 جدول 4-12-مقادیر tو مقایسات خطوط برازش داده شده در تیمار های خاک و کود آلی غیر سترون           56 جدول 4-13-مقایسه پارامتر های براورده شده حاصل از تجزیه متری بیوزین در تیمار های آزمایش و طول عمر های براورده شده آن                                                                                                             62 جدول 4-14-مقادیر tو مقایسات خطوط برازش داده شده در تیمار های مختلف خاک سترون و غیر سترون 62 جدول 4-15- میانگین مربعات مربوط به تاثیر بقایای شبیه سازی شده علف کش متری بیوزین در خاک بر درصد بقا، زیست توده اندام های هوایی و ریشه گیاهان                                                                     64 جدول 4-16- مقایسه میانگین درصد نسبت به شاهد وزن خشک زیست توده هوایی و ریشه و درصد بقای گیاهان زراعی در غلظت های مختلف بقایای متری بیوزین در خاک                                                   67 جدول 4-17- پارامتر های برآورده شده توسط معادلات سه و چهار پارامتری                                             71

چکیده

متری بیوزین یکی از مهم ترین علف کش های بازدارنده فتوسیستم ІІ و دارای ماندگاری متوسط به بالایی در خاک است. این مطالعه با هدف بررسی روند تجزیه شیمیایی و زیستی این علف کش در در خاک و ارزیابی خسارت بقایای احتمالی آن بر محصولات زراعی موجود درتناوب طی دو آزمایش جداگانه انجام شد. در آزمایش اول که در شرایط کنترل شده آزمایشگاهی انجام شد، عوامل مورد بررسی در آن شامل مقدار ماده آلی خاک (کود گاوی ) در چهار سطح (0، 1، 5 و 10درصد وزنی خاک)، شرایط سترون خاک و ماده ی آلی در دو سطح (سترون شده و سترون نشده) و زمان برداشت نمونه ها در 7 سطح (صفر، 2، 4، 8، 16، 36، 64و 90 روز پس از خوابانیدن نمونه ها در انکوباتور) بودند که در قالب طرح کاملا تصادفی و در سه تکرار انجام شد. آزمایش دوم به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کامل تصادفی در چهار تکرار و به منظور بررسی حساسیت گیاهان زراعی به بقایای شبیه سازی شده متری بیوزین در خاک انجام شد. عوامل مورد بررسی در آن شامل هشت گیاه زراعی (لوبیا، عدس، نخود، ذرت، گندم ،جو، کلزا و چغندرقند) و غلظت های مختلف متری بیوزین در خاک در هفت سطح شامل (0، 016/0،  032/0، 064/0، 128/0، 16/0 میلی گرم در کیلوگرم خاک) بودند. بر مبنای نتایج آزمایش اول ، کاربرد سطوح مختلف ماده آلی (سترون و غیر سترون) در خاک سترون منجر به کاهش نیمه عمر متری بیوزین در مقایسه با شاهد شد اما از نظر آماری اختلافات در سطوح 1و 10 درصد معنادار نبود، اما با کاربرد 5 درصد ماده آلی سترون در این خاک نیمه عمر از 63/113روز(شاهد) به 34/51 روز کاهش یافت. وکاربرد همین سطح از کود آلی به صورت غیر سترون منجر به کاهش نیمه عمر متری بیوزین از 511/83 روز (شاهد)به 50/49 روز شد. نتایج مربوط به تجزیه متری بیوزین در خاک غیر سترون نیز نشان داد که مقدار کود آلی به کاربرده شده نقش موثری در کاهش نیمه عمر متری بیوزین دارد بطوریکه کم ترین نیمه عمر در این خاک در سطح 10درصد وزنی کود آلی در خاک (08/38روز )، مشاهده شد. نتایج آزمایش دوم نشان داد که بقایای متری بیوزین تاثیر معنی داری بر جوانه زنی گیاهان مذکور نداشت اما با افزایش غلظت متری بیوزین در خاک، وزن خشک تمام گیاهان به طور کاملا معنی داری کاهش پیداکرد .با توجه به  نتایج آزمایش ذرت با داشتن بالاترین ED₅₀ (19/0) به عنوان مقاومترین گیاه و کلزا با کم ترین مقدار ED₅₀ (012/0) به عنوان حساس ترین گیاه به بقایای متری بیوزین شناخته شدند و سایر گیاهان زراعی بر اساس شاخص  مذکور از نظر حساسیت به بقایای متری بیوزین به صورت: ذرت<لوبیا<نخود<عدس<گندم < جو<چغندرقند<کلزا طبقه بندی شدند.

واژه های کلیدی: باقیمانده:،زیست توده، حبوبات، نیمه عمر، متری بیوزین

مقدمه

   رشد روز افزون جمعیت و نیاز آنها به غذا و عدم امکان افزایش سطح زمین های زراعی منجر به استفاده از عواملی در تولید محصولات زراعی شده است که عملکرد آن ها را در واحد سطح افزایش دهند. در این ارتباط، استفاده از آفت کش ها از مهم ترین عواملی هستند که با هدف حفاظت از محصولات زراعی به کار می روند(بولک، 2005). به رغم استفاده گسترده از آفت کش ها تحقیقات نشان داده اند که فقط 1 درصد از آن ها به جایگاه عمل در گیاه می رسند و حدود 9/99 درصد ازآن ها باز می مانند یعنی بخش اعظمی از علف کش ها در محیط رها شده و تبعات زیست محیطی وسیعی را به دنبال خواهد داشت(پیمنتال، 1986). اهمیت این موضوع برای علف کش ها که از مهم ترین و پرکاربردترین آفت کش ها در کشاورزی اند(لین، 2003)، درخور توجه می باشد. از مهم ترین تبعات رها شدن علف کش ها در محیط، ماندگاری آن ها درخاک است(زند و همکاران، 1387).این مساله، ضمن اثرات زیان بار بر فعالیت ریزموجودات و پایداری اکوسیستم خاک، منجر به خسارت در محصولات زراعی موجود در تناوب  نیز می شود و آبشویی تدریجی و رواناب آنها تهدیدی جدی برای آلودگی آب های زیرزمینی و جاری می باشد(کجار، 2001; فن، 2009). این مهم به ویژه درعلف کش های تریازین ها و تریازینون ها که خاک کاربرد بوده و خاک  مخزن اصلی نگهداری آن هاست (فوسکادو، 1999) اهمیت بیشتری دارد. در بین این علف کش ها متری بیوزین از مهم ترین گروه تریازینون هاو از بازدارندگان فتوسیستم Π می باشد که به طور گسترده ای در کنترل علف های هرز پهن برگ و باریک برگ بسیاری از محصولات زراعی از جمله سیب زمینی ،گوجه فرنگی و گندم به کار می رود. بر اساس اطلاعات موجود، این علف کش جزء علف کش های با ماندگاری متوسط و بالا در خاک محسوب می شود و از پتانسیل بالایی در آلودگی منابع آب های زیرزمینی و نیز  آسیب به گیاهان زراعی موجود در تناوب برخوردار است.(راتچ، 1986; سینق، 2008). از این رو ارائه راهکارهایی در جهت کاهش زیان بار آن ضروری است. در این راستا توجه به عوامل موثر در سرنوشت علف کش ها در خاک، بویژه تجزیه شیمیایی، تجزیه زیستی، تبخیر، تصعید، آبشویی، رواناب سطحی و جذب توسط ذرات خاک و گیاه مهم و تعیین سهم هریک از عوامل مذکور در سرنوشت آفت کش ها نقش مهمی درمدیریت ماندگاری و بقایای آن ها دارد. از آن جا که بر اساس گزارش های موجود از بین تمام عوامل موثر بر سرنوشت علف کش ها در محیط نقش تجزیه شیمیایی و زیستی[1] هم تر است(بولک و همکاران، 2005). و با توجه به اینکه در ارتباط با ماندگاری علف کش متری بیوزین درخاک که از مهم ترین و پرکاربرد ترین علف کش ها در کشور است مطالعه ای صورت نگرفته است. این مطالعه با هدف بررسی روند و سهم  تجزیه شیمیایی و زیستی متری بیوزین در خاک های زراعی مشهد و خسارت احتمالی بقایای آن به محصولات زراعی موجود درتناوب انجام  شد.

فرضیه ها

 1-نیمه عمرمربوط به تجزیه زیستی و شیمیایی علف کش متری بیوزین در خاک متفاوت است.

2-افزایش محتوای مواد آلی خاک در سرعت تجریه و نیمه عمر علف کش متری بیوزین موثر است.

3-تجزیه و نیمه عمر متری بیوزین در خاک تابعی از جمعیت میکروبی خاک و محتوای مواد آلی آن است.

4-بقایای علف کش متری بیوزین تاثیر منفی بر رشد گیاهان زراعی در تناوب دارد.

5-گیاهان زراعی موجود در تناوب درجه تحمل متفاوتی به بقایای احتمالی علف کش متری بیوزین در خاک دارند.

 اهداف

1- تعیین نیمه عمر و سرعت تجزیه علف کش  متری بیوزین در خاک

2-ارزیابی نقش تجزیه زیستی و شیمیایی در سرنوشت علف کش متری بیوزین

3- بررسی نقش مواد آلی در تجزیه و نیمه عمر علف کش متری بیوزین در خاک

 4- بررسی درجه حساسیت گیاهان زراعی مختلف به بقایای شبیه سازی شده علف کش  متری بیوزین در خاک و تعیین گیاه یا گیاهان محک برای تعیین بقایای احتمالی آن در خا;