تاثیر آراء علامه طباطبایی در تفسیر المیزان بر آراء استاد مطهری
تاثیر آراء علامه طباطبایی در تفسیر المیزان بر آراء استاد مطهری
با فرمت قابل ویرایش word
تعداد صفحات: 193 صفحه
تکه های از متن به عنوان نمونه :
تکه هایی از متن به عنوان نمونه :
چکیده
یکی از مهم ترین مسائلی که در میان اندیشمندان و فیلسوفان اسلامی می توان مورد بررسی قرار داد تاثیر و تاثّری است که در مبانی و مسائل، در تفکرات و اندیشه های هم داشته اند. در این بین فیلسوفان و اندیشمندانی هستند که در دیگر متفکران بعد از خود تاثیر به سزایی داشته اند. این مسئله در آنجا اهمیت پیدا می کند که می توان در بین جریان های متعدد فکری، یک جریان حاکم و تاثیرگذار را شناخت و تمامی تفکرات دیگر اندیشمندان را بر اساس آن مبانی تحلیل و تفسیر کرد. از میان اندیشمندان معاصر می توان به علامه بزرگوار، سیدمحمد حسین طباطبایی اشاره کرد که در تفکرات استاد شهید مرتضی مطهری تاثیرات عمیقی را داشته است. در این نوشتار در پی آن بودیم تا با بررسی در آراء و افکار این دو اندیشمند، این تاثیر و تاثّر را شناسایی و در صورتی که اختلاف نظر در مبانی و مسائل وجود داشته باشد، کشف و تحلیل کنیم. در نوشتار حاضر با توجه به وسعت موضوعاتی که در آثار این دو اندیشمند وجود دارد به پنج موضوع اشاره و مورد بررسی قرار دادیم. در نهایت به این نتجه رسیده شد که علامه طباطبایی در مبانی فکری بخصوص نگاه توحیدی و فطری به موضوعات و مسائل، تاثیر عمیقی در استاد مطهری داشته است.
کلید واژه: آزادی، اخلاق، حقوق زن، اسلام، مقتضیات زمان، جامعه، تاریخ
فهرست مطالب
فصل اول. 1
کلّیّات… 1
1-1-بیان مسئله. 1
1-2-سوابق مربوط.. 2
3-1-فرضیه ها یا سوال های تحقیق.. 3
1-3-1-سوالات اصلی.. 3
1-3-2-سوالات فرعی.. 3
1-3-3-فرضیه ها 3
1-4-اهداف تحقیق.. 3
1-5-روش تحقیق.. 3
فصل دوم:آزادی.. 5
2-1-واژه شناسی و تعاریف از کلمه آزادی.. 6
2-1-1-آزادی در لغت… 6
2-1-2-تعریف آزادی.. 7
2-1-3- آزادی در قرآن و روایات… 10
2-2-دیدگاه علامه طباطبایی.. 14
2-2-1-تعریف آزادی.. 14
2-2-2-اختیار انسان و نسبت آن با اراده الهی.. 14
2-2-3- آزادی انسان متاثر از اسباب و علل.. 18
2-2-4-غایت آزادی، راه به سوی خداوند. 19
2-2-5-آزادی اجتماعی.. 19
2-2-6-خضوع و تذلل یک فرد در برابر دیگران، مخالف با فطرت انسانی.. 20
2-3-دیدگاه استاد مطهری.. 22
2-3-1-معنای آزادی.. 22
2-3-2-تعریف آزادی.. 23
2-3-3-اقسام آزادی.. 24
2-3-4-آزادی از نگاه اسلام. 30
2-4-نتیجه گیری.. 32
فصل سوم: فلسفه اخلاق.. 34
3-1-واژه شناسی و تعاریف اخلاق.. 35
3-1-1-اخلاق در لغت… 35
3-1-1-تعریف اخلاق.. 35
3-1-2-اخلاق در قرآن و روایات… 36
3-2-دیدگاه علامه طباطبایی.. 42
3-2-1-تعریف اخلاق.. 42
3-2-2- تمایز خلق و ادب… 43
3-2-3-اخلاق توحیدمحور. 44
3-2-4- فطرت زیربنای اخلاق.. 45
3-2-5-نسبیت اخلاق.. 46
3-3-دیدگاه استاد مطهری.. 49
3-3-1-تعاریف… 49
3-3-2-مبادی اخلاق.. 50
3-3-3-معیارافعال و ارزش های اخلاقی و نقد نسبی گرایی.. 54
3-4-4-نتیجه گیری.. 65
فصل چهام :مبانی فلسفی حقوق زن. 67
4-1-واژه شناسی و تعاریف از حقوق.. 68
4-1-1- واژه شناسی حقوق.. 68
4-1-2-تعریف حقوق.. 70
4-1-3- حقوق زن در قرآن. 71
4-1-4- شخصیت انسانی زن در روایات… 74
4-2- دیدگاه علامه طباطبایی.. 76
4-2-1-مبانی انسان شناسی.. 76
4-2-2-هویت انسانی زن. 79
4-2-3-تساوی حقوق زن و مرد. 82
4-3-دیدگاه استاد مطهری.. 84
4-3-1-مبانی هستی شناسی.. 84
4-3-2- مبانی انسان شناسی.. 92
4-3-3- هویت انسانی، و ارزش و مقام زن. 95
4-3-4-تفاوت های زن و مرد در آفرینش… 98
4-3-5-حقوق زن. 101
4-4-نتیجه گیری.. 106
فصل پنجم: 108
اسلام و مقتضیات زمان. 108
5-1-واژه شناسی و تعاریف اسلام و مقتضیات زمان. 109
5-1-1- مفهوم شناسی مقتضیات زمان. 109
5-1-2- واژه شناسی و اصطلاح شناسی اسلام. 109
5-1-3- مراتب اسلام. 110
5-2-دیدگاه علامه طباطبایی.. 115
5-2-1- علت تغییر مقتضیات زمان. 115
5-2-2- نیازهای ثابت و نامتغیر انسان. 117
5-2-3- خاتمیت… 119
5-3-دیدگاه های استاد مطهری.. 120
5-3-1- طرح مسئله و جایگاه علمی آن. 120
5-3-2- تعریف مقتضیات زمان. 121
5-3-3- علت تغییر مقتضیات زمان. 122
5-3-4- قلمرو و قوانین اسلام و ملاک تغییر و ثبات آنها 126
5-3-5- انواع نیازها 128
5-3-6- نظریه ربط متغیر به ثابت… 129
5-4-نتیجه گیری.. 140
فصل ششم :جامعه و تاریخ.. 142
6-1-واژه شناسی و تعاریف جامعه و تاریخ.. 143
6-1-1- واژه شناسی جامعه. 143
6-1-2- جامعه در لغت… 143
6-1-3- تعریف جامعه. 143
6-1-4- واژه شناسی تاریخ.. 144
6-1-5- تاریخ در لغت… 144
6-1-6- تعریف تاریخ.. 144
6-2-دیدگاه علامه طباطبایی.. 146
6-2-1-جامعه. 146
6-2-2- تاریخ.. 148
6-3-دیدگاه استاد مطهری.. 151
6-3-1- ضرورت بحث… 151
6-3-2- تعریف جامعه. 151
6-3-3- آیا انسان بالطبع اجتماعی است؟. 152
6-3-4- اصالت فرد یا اصالت جامعه. 155
6-3-5- جامعه و سنت… 161
6-3-6- تعریف تاریخ.. 163
6-3-7- آیا طبیعت تاریخ مادی است یا نه؟. 165
6-4-نتیجه گیری.. 173
فهرست منابع……………………………………………………………………………………………………………………175
1-1-بیان مسئله
همواره در طول تاریخ یک سنتی در بستر اندیشه و تفکر جریان داشت که انسان ها ناگزیر از این سنت جاری بودند. تاثیرگذاری و تاثیرپذیری یک سنت جاری در بین اندیشمندان و متفکران طول تاریخ بوده است. تاملی چند در آراء متفکران تاریخ، نمایانگر این سنت کهن در تفکر بشر می باشد. چنانچه در تاریخ فلسفه، می توان برای نمونه به سقراط و افلاطون اشاره کرد. با بررسی آراء این دو فیلسوف، می توان به ارتباط فکری بین این دو فیلسوف دست یافت. چنانچه این مسئله، بین فیلسوفان اسلامی نیز جریان داشته است. برای مثال، تاثیرات فکری ابن سینا بر تمامی فیلسوفان متاخر، بر کسی پنهان نیست. گستره تاثیرات تفکر ابن سینا را می توان در فیلسوفان اسلامی متاخر و همچنین منتقدان مشاهده کرد. این تاثیرگذاری لزوماً به معنای تاثیرگذاری تام و تمام و همه جانبه نیست. بلکه این تاثیرگذاری می تواند از چند وجه بررسی و مورد قضاوت قرار بگیرد. گاهی این تاثیرگذاری در تمام وجه بوده است. چنانچه در طول تاریخ می توان متفکرانی را یافت که به تمام معنا، تحت تاثیر یک متفکر دیگری بوده و در واقع، صرفاً تبیین کننده آراء و اندیشه های آن متفکر بوده اند. در وجه دیگر، این تاثیرگذاری، همه جانبه نبوده و اما در بخش اعظمی از اندیشه، تاثیرگذار بوده است. شاید در اینجا برای نمونه، بتوان به ملاصدرا اشاره کرد که در تاثیرگذاری بر تمام فیلسوفان بعد خود سهم به سزایی داشت. قطعاً این تاثیرگذاری را نمی توان از نوع تاثیرگذاری تام و تمام دانست. چرا که همه فیلسوفان بعد ملاصدرا، نقدهای اساسی را در برخی آراء این فیلسوف اسلامی وارد کرده اند. اما همین انتفادها نیز گاهاً بر اساس مبانی خود ملاصدرا بوده است. این یعنی، مبانی ملاصدرا در فلسفه بعد خود، ساری و جاری بوده است.
در مقابل گاهی تاثیرگذاری نه از نوع تاثیرگذاری های مذکور، بلکه از نوع مقابل آن بوده است. تاثیرگذاری ای که در آن، ضدیت طرف مقابل را برانگیخته است. شاهد مثال این ادعا را می توان در تقابل بین امام محمد غزالی در تهافت الفلاسفه و ضدیت با اندیشه های ابن سینا دانست. یا انتقادهای اساسی که امام المشککین، فخررازی به ابن سینا داشت شاهد مثال این تاثیرگذاری اما نه در جهت موافق می باشد.
با این بیان و طرح این ادعا، می توان بین علامه طباطبایی و استاد مطهری نیز این تاثیرگذاری را شاهد بود. بررسی این ادعا که علامه طباطبایی بر آراء استاد مطهری تاثیرگذار بوده یک بحث مهم و اساسی می باشد. اینکه استاد مطهری به عنوان یکی از تئورسین های انقلاب اسلامی و یک شخصیت بسیار اثرگذار در نظام اسلامی ایران در اندیشه خود از چه مبانی و تفکراتی متاثر بوده است بسیار حائز اهمیت است.
قطعاً اینکه هر نظریه پردازی مبانی فکری خود ارا از کجا وام گرفته باشد مهم است و این یعنی اینکه در مورد استاد مطهری نیز به عنوان یک فیلسوف و متفکر اسلامی که در تاثیرگذاری عرصه تفکر در حوزه فلسفه و معارف دینی سهم به سزایی داشته مهم است.
خود استاد مطهری در نوشته ای در مورد کتاب المیزان علامه طباطبایی و تاثیرگذاری آن بر اندیشه های خود می فرماید: «کتاب تفسیر المیزان، یکی از بهترین تفاسیری است که برای قرآن مجید نوشته شده است . من می توانم ادعا کنم بهترین تفسیری است که در میان شیعه و سنی از صدر اسلام تا امروز نوشته شده است.» شهید مطهری معتقد بود که این تفسیر همه اش با فکر نوشته نشده است و بسیاری از مطالب آن از الهامات غیبی است و اضافه می کند: « کمتر مشکلی در مسائل اسلامی و دینی برایم پیش آمده که کلید حل آن را در تفسیر المیزان پیدا نکرده باشم.» (الاوسی،1381)
این جمله و شاید بیانات دیگری از این متفکر اسلامی معاصر بیانگر تاثیرات زیاد علامه بر ایشان می باشد. قطعا بررسی این مسئله در دست یافتن به ریشه های مبانی فکری استاد مطهری بسیار مهم بوده و ضرورت ارزیابی مبانی این دو فیلسوف را قطعیت می بخشد.
در بررسی این آراء این دو اندیشمند در 5 محور بحث خواهیم کرد: آزادی، فلسفه اخلاق، مبانی فلسفی حقوق زن، اسلام و مقتضیات زمان، جامعه و تاریخ
پایان نامه روش شناسی ملاصدرا در مسئله علم الهی
عنوان :
روششناسی ملاصدرا در مسئله علم الهی
با فرمت قابل ویرایش word
تعداد صفحات: 185 صفحه
تکه های از متن به عنوان نمونه :
تکه هایی از متن به عنوان نمونه :
چکیده
روش فلسفی ملاصدرا مسئلهای است که همواره کانون توجه فلسفه پژوهان و نظریهپردازان فلسفه اسلامی بوده است، طرفداران ملاصدرا و حکمت متعالیه در مقابل کسانی که روش وی را التقاطی میدانند، قائل به آن هستند که صدرا با رهیافتی میانرشتهای و رویکردی کثرت گرایانه اقدام به استفاده منسجم از سه منبع معرفتی عرفان، قرآن و برهان نموده است، با بررسی اصول روششناختی اندیشه فلسفی صدرا میتوان چهار اصل روششناختی را از آثار وی استقصا نمود:
روش میانرشتهای صدرا و تلفیقی از سه منبع معرفتی عرفان، قرآن و برهان؛
استفاده صدرا از سه منبع معرفتی فوق در مقام گرداوری و داوری؛
استفاده روشمند و کثرت گرایانه از آراء اندیشمندان سلف؛
روش تعلیمی و تشکیکی ملاصدرا بر اساس مبنای قوم و اصالت وجود.
اما این چهار اصل دارای مخالفانی است که گاه نقدهای جدی به اصول روششناختی صدرا وارد نمودهاند، در این پایان نامه با بررسی نقدهای مزبور نهایتاً نتیجه گرفتهایم که این نقدها توان مواجهه جدی با روش تلفیقی صدرا را نداشته و هر یک بر اساس مبانی حکمت متعالیه قابل نقد و بررسی میباشند، در فصل پایانی این نوشتار نیز تلاش شده است تا روش پژوهشی صدرا در مسئله علم الهی با ابتنای بر چهار اصل مزبور بهصورت مسئله محور، مورد تحقیق و بررسی قرار گیرد.
کلید واژگان: روششناسی، ملاصدرا، حکمت متعالیه، علم الهی به ماسوا.
فهرست
مقدمه و روش تحقیق 1
مقدمه و ضرورت تحقیق 2
سؤال اصلی 2
سؤالات فرعی 2
فرضیهها 2
روش تحقیق 3
پیشینه تحقیق 3
ساختار تحقیق 3
نکاتی پیرامون پایان نامه 4
فصل اول: مبادی تصوری و تصدیقی روششناسی علمی و فلسفی 5
منابع معرفتی 6
شیوه مبتنی بر نقل 6
شیوه کشف و شهود 6
شیوههای عقلی و استنتاجی 6
شیوههای تجربی 7
روششناسی 8
روش شناخت و منابع شناخت 9
روششناسی در علوم تجربی و علوم انسانی 9
رابطه روش با فلسفه، معرفتشناسی و هستیشناسی 10
روششناسی و فلسفه علم 11
کاربردهای اصطلاح «روش» 12
1- روش معرفت 12
2- نوع استدلال 13
3- سطح تحلیل 13
4- نوع نگاه به موضوع 13
5- از منظر ماهیت تحقیق 14
الف- تحقیقات تاریخی 14
ب-تحقیق توصیفی 14
پ- تحقیقات همبستگی یا همخوانی 14
ت- تحقیق علّی یا پس از وقوع 15
ث- تحقیق تجربی 15
سیر تطور تاریخی رویکردهای روششناختی در تفکر فلسفه اسلامی و غربی 15
الف- روش فلسفی در تفکر اسلامی 18
ب- تطور روششناختی از تفکر مسیحی تا فلسفه مدرن 23
مراحل تحقیق 35
نتیجهگیری فصل اول 39
فصل دوم: روششناسی فلسفه ملاصدرا 40
دیدگاههای مختلف در خصوص روش صدرالمتألهین 41
روش میانرشتهای صدرا و تلفیقی از سه منبع معرفتی عرفان، قرآن و برهان 45
رابطه عرفان، قرآن و برهان 45
الف- فلسفه و روش عقلی 46
مبادی برهان 47
مبادی دیگر 48
ب- علم کلام و روش نقلی 49
پ- عرفان و روش شهودی 52
رابطه روش عقلی و نقلی 55
رابطه عقل و شهود 60
رابطه نقل و شهود 64
استفاده صدرا از منابع معرفتی مختلف (مقام گرداوری و یا مقام داوری) 65
استفاده روشمند و کثرت گرایانه از آراء اندیشمندان سلف 68
روش تشکیکی و تعلیمی ملاصدرا 70
الف- روش تعلیمی فلسفه صدرا 71
ب- روش تشکیکی صدرا در تبیین مسائل فلسفی 71
نتیجهگیری فصل دوم 74
فصل سوم: نقد و بررسی آراء منتقدین روش فلسفی حکمت متعالیه 75
الف- منتقدین به اصل فلسفه و متعاقباً تخطئه مبنای فکری صدرا 77
1- مخالفین اصل فلسفه و تفکّر عقلانی 77
2- عرفا و اهل سلوک 77
ب- منتقدین آراء اصلی صدرالمتألهین و رد مبانی حکمت متعالیه 78
1- بعضی از فقها 78
2- برخی متکلمین 78
3- پیروان مشاء 79
پ- منتقدین تجربهگرا 79
ت- پیروان حکمت متعالیه و منتقدان به برخی آراء فرعی صدرا 80
ث- منتقدین به روش و متدلوژی اندیشه فلسفی صدرا 81
مکتب تفکیک 81
مبانی فکری منتقدین روش فلسفی صدرالمتألهین 82
الف- حجیت عقل فطری و چگونگی پیدایش معرفت 82
نقد و بررسی 84
ب- حجیت نقل 85
نقد و بررسی 86
پ- نفس و ماهیت علم 87
نقد و بررسی 88
ت- اولویت«تذکر» و نفی عقل فلسفی 89
نقد و بررسی 90
ث- رابطه عقل و وحی در مکتب تفکیک 92
نقد و بررسی 93
ج- رابطه مکتب تفکیک و اخباریگری 94
چ- مفتاح، مصباح یا میزان بودن عقل و رابطه ایمان و عقل در کسب معرفت 95
عقل از منظر دیگر منتقدان صدرا 96
نقدهای پیرامون اصول روششناختی صدرا 97
اصل اول: روش میانرشتهای صدرا و تلفیقی از سه منبع معرفتی عرفان، قرآن و برهان 97
الف- لزوم تفکیک بین علوم بشری با علوم الهی 98
نقد و بررسی 99
ب- استدلال بر تباین کلی فلسفه و شریعت 101
1- فلسفه از حوزۀ جغرافیایی بیگانه به حوزۀ مسلمانان راه یافته است. 101
نقد و بررسی 102
2- اختلاف در آرای فلسفی 105
نقد و بررسی 105
3- مباینت دستاوردهای فلسفی با معارف الهی 110
پ- پرهیز از تأویل و تفسیر به رأی 111
نقد و بررسی 112
مسئله مواجه خالیالذهن، با متون دینی 114
تفکیک علوم خطاپذیر بشری با وحی معصوم الهی 115
اختلافنظر فلاسفه با ظاهر قرآن 115
ت- خطای روششناختی در استفاده از قرآن و عرفان در مقدمات برهان 116
ث- عدم امکان جمع سه منبع معرفتی در عرض یکدیگر 117
تحلیل و بررسی 117
اصل دوم: استفاده از قرآن و عرفان در مقام داوری و مقدمات برهان 118
اصل سوم: استفاده هدفمند از آراء اندیشمندان سلف 118
اصل چهارم: رویکرد تعلیمی و تشکیکی در تبیین آراء خود 122
الف- تغییر نظرات فکری ملاصدرا در طول زمان 123
ب- طرح نظریات بر اساس مبانی مختلف 124
پ- تلاش برای نگارش یک دوره فلسفه 124
بررسی علت برخی بی نظمی ها در تدوین اسفار 124
نتیجه گیری فصل سوم 126
فصل چهارم: تطبیق اصول چهارگانه روششناختی اندیشه صدرا با مسئله علم الهی 127
استفاده هدفمند از آراء اندیشمندان سلف 128
بیان آراء دیگران با ذکر صاحبان آراء 129
1-نظریه معتزله 129
تبیین و گزارش آراء 129
نقد و بررسی روشمند آراء بر اساس مبانی فکری هر نظریه 130
اصلاح و ویرایش آراء بهمنظور برگزیدن جنبههای قابلقبول آراء 131
2-نظریه عرفا 131
تبیین و گزارش آراء 131
نقد و بررسی روشمند آراء بر اساس مبانی فکری هر نظریه 132
اصلاح و ویرایش آراء بهمنظور برگزیدن جنبههای قابلقبول آراء 132
3-نظریه افلاطونیان 133
تبیین و گزارش آراء 133
نقد و بررسی روشمند آراء بر اساس مبانی فکری هر نظریه 133
اصلاح و ویرایش آراء بهمنظور برگزیدن جنبههای قابلقبول آراء 134
4-نظریه فرفوریوس 135
تبیین و گزارش آراء 135
نقد و بررسی روشمند آراء بر اساس مبانی فکری هر نظریه 135
اصلاح و ویرایش آراء بهمنظور برگزیدن جنبههای قابلقبول آراء 136
5-نظریه مشائین 136
تبیین و گزارش آراء 136
نقد و بررسی روشمند آراء بر اساس مبانی فکری هر نظریه 137
اصلاح و ویرایش آراء بهمنظور برگزیدن جنبههای قابلقبول آراء 140
6-نظریه متأخرین 142
تبیین و گزارش آراء 142
نقد و بررسی روشمند آراء بر اساس مبانی فکری هر نظریه 143
اصلاح و ویرایش آراء بهمنظور برگزیدن جنبههای قابلقبول آراء 144
7-خداوند به معلول اول علم تفصیلی و به ماسوای آن علم اجمالی دارد 145
تبیین و گزارش آراء 145
نقد و بررسی روشمند آراء بر اساس مبانی فکری هر نظریه 146
اصلاح و ویرایش آراء بهمنظور برگزیدن جنبههای قابلقبول آراء 147
8-نظریه شیخ اشراق 147
تبیین و گزارش آراء 147
نقد و بررسی روشمند آراء بر اساس مبانی فکری هر نظریه 149
اصلاح و ویرایش آراء بهمنظور برگزیدن جنبههای قابلقبول آراء 151
نظریه صدرالمتألهین 152
خلاصه نظریه ملاصدرا 152
شیوه حکمای پیشین 152
شیوه عرفا 154
رابطه صور با ذات حقتعالی 156
روش میانرشتهای صدرا و تلفیقی از سه منبع معرفتی عرفان قرآن و برهان 156
عرفان در مسئله علم الهی 156
برهان در مسئله علم الهی 157
قرآن در مسئله علم الهی 157
چگونگی استفاده صدرا از منابع معرفتی مختلف (مقام گرداوری و یا مقام داوری) 158
استفاده روشمند و کثرت گرایانه از آراء اندیشمندان سلف 160
بیان آراء دیگران با ذکر صاحبان آراء 160
نقد و بررسی روشمند آراء بر اساس مبانی فکری هر نظریه 160
اصلاح و ویرایش آراء بهمنظور برگزیدن جنبههای قابلقبول آراء 161
روش تعلیمی و تشکیکی ملاصدرا بر اساس مبنای قوم و اصالت وجود 161
نتیجهگیری فصل چهارم 163
نتیجهگیری کلی 164
آزمون فرضیه 165
منابع و مأخذ 166
مقدمه و ضرورت تحقیق
حکمای پیش از صدرا بهصورت محدود از قرآن و عرفان در تأیید نظریات فلسفی خود استفاده مینمودند، اما این جریان در دوران سهروردی گرایشهای عرفانی شدیدتری پیدا نمود، تا آنکه ملاصدرا و پیروان وی قائل به تلفیق و پیوستگی جداناپذیر عرفان، قرآن و برهان گردیدند، این اصل روششناختی صدرا طی ادوار مختلف موافقان و مخالفانی پیدا نمود و نزاع بین ایشان در خصوص روش فلسفی صدرا همواره یکی از موضوعات پر چالش فلسفه اسلامی بوده است، در این نوشتار ضمن کشف اصول روششناختی حاکم بر اندیشه صدرا به دنبال تحلیل و بررسی آراء منتقدان روش فکری صدرا میباشیم، تا مشخص نماییم که آیا صدرا دچار تهافت، التقاط، انتحال بوده و یا آنکه با نظمی هدفمند به دنبال تلفیق ساختاریافتهی سه منبع معرفتی مزبور و آراء پیشینیان خود بوده است. پس از کشف، و بررسی اصول روششناختی صدرا اصول مزبور را بر اساس نظریه علم الهی واجب تعالی به ماسوا پیش از خلقت مورد تحقیق و بررسی قرار میدهیم.