دانلود مقاله کابلها و عیب یابی کابلها

دانلود مقاله کابلها و عیب یابی کابلها

مقدمه و تشکر
هرکاری که با نام خدا آغاز نشود به نتیجه نمی رسد
سپاس بی حد خداوندی را که بدون یاری او انجام هیچ کاری ممکن نیست، خداوندی که خرد و قدرت اندیشیدن را در وجود انسان نهاد تا در زندگی آنها را چراغ راه خود قرار دهد و در سایه آنها بتواند به مجهولات زندگی دست یابد و با سلام و صلوات بر خاتم پیامبران که هم او اشرف مخلوقات و اسوه کامل بشریت در سیر به سوی کمال و قرب الهی است و درود بی پایان بر خاندان پاک آن حضرت که همان سفینه نجات بشریتند.
اکنون که تحصیلات بنده در دوره کارشناسی رو به پایان است جا دارد از کلیه افرادی که در این مدت یاری گر بنده بودند تشکر و قدردانــی نمایم ، بویژه از پدر و مادر عزیز خود و نیز از اساتید گرامی خود مخصوصا" از استــاد گرامــی خود جنـاب آقـای مهنـدس محمدرضا حسن زاده که در انجام این پروژه به بنده یاری رساندند کمال تشکر و قدردانی را می نمایم .
آنچه در پیش رو دارید پروژه پایانی بنده درباره کابلها و عیب یابی کابلها می باشد. در فصل اول این پروژه درباره معیارهای انتخاب کابل صحبت شده است ، در فصل دوم استاندارد کابلهای فشار ضعیف توزیع و در فصل سوم استاندارد کابلهای فشار متوسط توزیع آورده شده اند . در فصل چهارم درباره شرایط نصب کابل و کابل کشی و در نهایت در فصل پنجم درباره عیب یابی کابل مطالبی ارائه شده است .
و من الله التوفیق
مهدی مردانی
شهریور 1387

فصل اول
معیارهای انتخاب کابل

مقدمه
در این فصل به نکاتی در مورد انتخاب کابل پرداخته شده است و ضرایب و جـداول لازم جهت بدست آوردن مقدار جریان نامی کابل تحت شرایط مختلف آورده شده است.
برای بهره بـــرداری اقتصـادی از کــابلها ، انتخاب بهینه سطح مقطع از اهمیت خاصی برخوردار است . در این بخش عوامل موثر در انتخاب کابل مورد بررسی قرار مــی گیرند. لازم به ذکــر است که بــرای انتخاب بهینه سطـح مقطع محاسبـــه تلفات و محاسبات اقتصادی نیــز لازم می باشد کــه در اینجا به آن پرداخته نشده است.
1-1- معیارهای انتخاب کابل
معیارهای انتخاب کابل را می توان بصورت زیر تقسیم بندی نمود :
الف- ولتاژ نامی
ب- انتخاب سطح مقطع با توجه به ظرفیت جریان دهی کابل
ج- در نظر گرفتن افت ولتاژ مجاز
د- تحمل جریان اتصال کوتاه توسط کابل
1-2- ولتاژ نامی
ولتاژ نامی کابـل بایستــی متناسب با سیستمی که کابل در آن مورد استفاده قرار می گیرد باشد. با توجه به جلد اول و دوم استاندارد کابـلهای مورد استفاده در شبکه توزیع این ولتــاژ بایستی مطابق جدول زیر باشد.
جدول(1-1 ) : ولتاژ نامی کابلهای مورد استفاده در شبکه توزیع
U0 کیلو ولت (rms) 19 12 35/6 6/0
U کیلو ولت (rms) 33 20 11 1
Um کیلو ولت (rms) 36 24 12
1-3- ظرفیت جریان دهی کابلها
در این قسمت عوامل موثــر بر جریان دهی کــابلها مورد بررسـی قرار گرفته و جداول مربوطه ارائه می گردد.
تعیین حد مجاز جریان کابلها به تلفات ایجاد شده در کــابل و نحــوه انتقال گـرمای ایجاد شده به سطح کابل و محیط اطراف بستگی دارد. استاندارد IEC 287 با در نظــر گرفتـن تلفات ایجاد شده در کابل و مقاومت حرارتی لایه های مختلف کابل و زمین در شرایـط مشخـص ، حد مجاز جریان را بدست می دهد. در این قسمت فرض بر این است که مقدار جریان مجاز کابلها در شرایط مشخص توسط کارخانه سازنده مشخص گردد.
1-3-1- عوامل موثر در ظرفیت نامی جریان کابل
عوامل مهم موثر در ظرفیت نامی جریان کابل را می توان به گروههای زیر تقسیم نمود :
الف- دمـــــا : دما از عوامل مهم تعیین ظرفیت نامی جریان کابل می باشد که شامل دمای محیط، دمای محل نصب و نیز دمای مجاز برای عایق کابل و ساختار آن می باشد .
ب- طـرح کابل : علاوه بر دمای مجاز عایق کابل، نوع طراحی کابل و لایه های مختلف بکار رفتــه در آن ، در تعیین جریان مجاز کابل دارای اهمیت می باشنـد. این لایه ها چگونگی انتقال حرارت از هادی به سطح بیرونی کابل را مشخص می کنند .
پ- شرایـط نصب : شرایط نصب از قبیل نصب در هوا، دفن شده در زمین، در مجرا، نوع خاک و 000 از عوامل موثر بر جریان دهی کابلها می باشند .
ت- اثـرات کــابلهای مجـاور : در صورت همجواری کــابل با سایر کــابلها یا لوله ها بایستــی ضرایب مناسب برای کاهش جریان مجاز کابل را در نظر گرفت .

1-3-2- دما
1- دمای محیط : متوسط دمای محیط برای هر کشور و هر منطقه متفاوت می باشد که بــه شرایط آب و هوایی منطقه بستگی دارد . در استاندارد 287 IEC دمای محیط اطراف کــابل بـــرای چندین کشور آمده است و برای سایـر کشورها با توجه به نوع منطقه ای کـه در آن قرار دارند دمای محیط و زمیـن بطور تقــریبی مشخص شــده است .
حدود نامی جریان کابل بایستی برای بدترین شرایط در سرتاسر سال محاسبه شود .
2- دمای کار کابل : حداکثر دمای کار هادی کــابل مطـابق استاندارد 287 IEC برای کــابلهای مختلف بایستی مطابق جدول زیر باشد :
جدول(1-2) : حداکثر دمای کار هادی کابل
عایق حداکثر درجه حرارت هادی (c°)
PVC
PE
XLPE 70
70
90

1-3-3- تاثیر شرایط نصب بر حد نامی جریان کابل
الف- عمـق دفـن کــابـل : حداقل کردن آسیب وارده به کــابل علت تعیین کننده عمق دفن کـابل می باشد که هر چقدر ولتاژ کابل بیشتر باشد عمق دفن کابل بیشتر میگردد.
با افزایش عمق، دمــا افزایش یافته و مقـــدار رطـوبت بیشتر می گردد، در این حالت با افزایش دما ظرفیت جریان دهی کابل کمتر شده ولــی با افزایش رطــوبت ، این مقدار بیشتر می گردد .
ب- مقاومت حرارتی مخصوص خاک : وجـود رطوبت اثــر تعیین کننــده ای در مقاومــت مخصوص
هر نوع خاک دارد، بــــرای هر منطقــه بایستی این مقدار اندازه گیری شود، در صورتی که این مقدار
در دسترس نباشد از مقادیر داده شده در استاندارد استفاده می شود.
برای محاسبــه جریان مجاز کـابل، بایــد با توجه به نحوه نصب کابل (نصب در هوا، قرار گرفتن در زیر زمین، قرار گرفتن در مجرا و 000 ) باید ضرایب مناسب را اعمال نمود .
1-4- افت ولتاژ
از عوامل مهـم تعیین سطح مقطع کــابل، مقدار افت ولتــاژ مجـاز آن می باشد. این مقدار بخصوص در کابلهای فشار ضعیف و کــابلهای فشار متوسط در شرایطــی که طول کــابل خیلی طولانی باشد، عامل تعیین کننده می باشد .
برای تعیین افت ولتاژ در کــابلها بایستی مقــدار مقاومـت و راکتــانس آنهــا در شرایط بهــره بــرداری مشخص شود و سپس با استفـاده از فرمولهای زیر ، مقـدار افت ولتاژ در کابل را بدست آورد .( لازم به ذکر است کــه مقدار مقاومت و راکتانس کابلها باید توسط فروشنده ارائه شود ولی در صورتی که این مقادیر در دسترس نباشند می توان از جداول مربوطه این مقادیر را بدست آورد ).
برای محاسبات مربوط به جریان متناوب تکفاز :
افت ولتاژ :

درصد افت ولتاژ :

برای محاسبات مربوط به جریان متناوب سه فاز :
افت ولتاژ :

درصد افت ولتاژ :

1-5- تحمل جریان اتصال کوتاه توسط کابل
در انتخاب نوع کابل ، تحمل جریان اتصال کوتاه یکی از عوامل تعیین کننده می باشد . در زمان بروز اتصال کوتاه جریان بطور ناگهانی برای چند سیکل افزایش یافته و سپس مقدار آن کم شده تا آنکه سیستم حفاظتی عمل نماید . مدت زمان اتصال کوتاه معمولاً بین 2/0 تا 3 ثانیه می باشد . در زمان شروع اتصال کوتاه ممکن است کابل در بار کامل باشد و افزایش دمای ناشی از اتصال کوتاه عامل مهمی در انتخاب سطح مقطع نامی خواهد بود . جریان اتصال کوتاه گاهی تا بیست برابر جریان دائمی رسیده و این جریان نیروی الکترومغناطیسی و ترمومکانیکی بوجود می آورد که متناسب با مربع جریان می باشد .
نظر به اینکه زمان اتصال کوتاه خیلی کوتاه است ، کابل پس از آن به سرعت خنک می شود و عایق بایستی تحمل دماهای بالاتر از جریان دائمی ( ناشی از اتصال کوتاه ) را داشته باشد . جدول (1-3) مقادیر دمای قابل تحمل اجزا مختلف کابلهای توزیع را نشان می دهد . مقادیر مذکور مطابق با استاندارد IEC724 می باشد .

جدول(1-3) : مقادیر دمای قابل تحمل اجزا مختلف کابلهای توزیع
در نبود پوششهای مسلح کابل، غلاف کابل بعنوان عایق در نظر گرفته می شود . مقادیر بالا در مواردی کاربرد دارد که قابلیت تحمل عایق کمتر از اعداد فوق نباشد.
1-5-1- مقادیر جریان اتصال کوتاه بر اساس دما
معمولاً فرض بر آن است که کل انرژی ورودی به کابل که توسط هادیها جذب شده است به حرارت تبدیل شود و شرایط موجود آدیاباتیک باشد . بعلاوه مقدار گرمای جذب شده به مدت زمان اتصال کوتاه بستگی دارد که حداکثر این زمان 5 ثانیه فرض می شود .
با مساوی قرار دادن حرارت ورودی (I2RT) با حرارت جذب شده ( حاصلضرب جرم ، افزایش درجه و حرارت مخصوص) معادله ای بشرح زیر بدست می آید.

I: جریان اتصال کوتاه (rms) بر حسب آمپر
T: مدت زمان اتصال کوتاه ( ثانیه)
K: مقدار ضریب ثابت برای مواد بکار رفته در هادی
S: سطح مقطع هادی (mm2)
θ1 : دمای نهایی
0θ : دمای اولیه
β : عکس ضریب حرارتی (α) هادی ( بر درجه سانتیگراد در صفر درجه)
ضرایب ثابت فوق برای فلزات مختلف در جدول شماره (1-4) آمده است که در آن :

Qc: حرارت مخصوص حجمی هادی در دمای C O20
20ρ : هدایت فلز هادی در C O20
جدول(1-4) : ضرایب ثابت برای فلزات مختلف

1-6- کابل های توزیع قدرت
برای شرایط خاصی از افزایش دما مطابق جدول (1-3) می توان فرمول داده شده را بطوریکه در جدول (1-5) آمده است بکار برد . در این جدول بطوری که در محاسبات اتصال کوتاه معمول است، ‌فرض می شود وقتی که اتصال کوتاه رخ می دهد کابل در درجه حرارت حداکثر مجاز در حال بهره برداری
است .
یک راه دیگر برای نشان دادن اطلاعات موجود در آخرین ستون جدول (1-5) آن است که آنها را بصورت گرافیکی نمایش داد. شکل های (1-1) و (1-2) برای کابل هایی با عایق PVC و شکل های (1-3) و (1-4) برای کابل هایی با عایق XPLE می باشند.


جدول(1-5) : افزایش درجه حرارت و جریان اتصال کوتاه برای هادیهای مختلف

شکل(1-1): اتصال کوتاه مجاز برای کابلهایی با عایق PVC و هادیهای مسی
دمای نهایی کابل برای هادی های تا سطح مقطع mm2 300 برابر 160 درجه سانتیگراد و برای هادیهای با
سطح مقطع بیشتر c° 140 است.

شکل(1-2): اتصال کوتاه مجاز برای کابلهایی با عایق PVC و هادیهای آلومینیومی

شکل(1-3): اتصال کوتاه مجاز برای کابلهایی با عایق XLPE و هادیهای مسی

شکل (1-4): اتصال کوتاه مجاز برای کابلهایی با عایق XLPE و هادیهای آلومینیومی

1-7- جریان های اتصال کوتاه غیر متقارن
در مورد جریانهای اتصال کوتاه غیر متقارن مثلاً جریان های اتصال زمین ، عوامل دیگری نیز می بایستی در نظر گرفته شوند زیرا که در این حالت جریان اتصال کوتاه می تواند در پوششهای فلزی و یا زره جریان یابد . بطور کلی برای هادی با اندازه کوچک افزایش دما عامل تعیین می باشد، ‌ولیکن در هادیهای با اندازه بزرگتر بطوریکه در جدول (1-3) نشان داده شده است با در نظر گرفتن پوششهای سربی و یا زره حد مجاز کمتر می شود .
دمای پوشش زره را می توان با لایه PVC پوشانیده شده بر روی آن کنترل نمود . حداکثر جریانهای اتصال کوتاه غیر متقارن برای کابلهای توزیع قدرت که رایج می باشند در جدول (1-6) تا (1-9) آورده شده اند و این مقادیر برای کابلهای چند مفتولی می باشند . مقادیر داده شده با در نظر گرفتن مدت اتصال کوتاه یک ثانیه می باشد . برای مدت زمانهای غیر از یک ثانیه این ارقام بر ریشه دوم زمان داده شده تقسیم می شوند .
جدول (1-6) حداکثر جریان اتصال کوتاه نامتقارن مجاز به زمین ( کابلهای زره دار سیمی با عایق PVC و هادی آلومینیومی مفتولی ) و ولتاژ KV1/6/0 و مدت زمان خطا برابر یک ثانیه را نشان میدهد.

جدول(1-6): حداکثر جریان اتصال کوتاه نامتقارن مجاز به زمین (کابلهای زره دار سیمی با عایق PVC
و هادی آلومینیومی مفتولی) و ولتاژkv1/ 6/0 و مدت زمان خطا برابر یک ثانیه

جدول (1-7): حداکثر جریان اتصال کوتاه نامتقارن مجاز به زمین ( کابلهای زره دار سیمی با عایق PVC
و هادی مسی ) برای یک ثانیه در سطح ولتاژ KV1/6/0

جدول (1-8): حداکثر جریان اتصال کوتاه نامتقارن مجاز به زمین ( کابلهای زره داری سیمی با عایق XPLE
و هادی آلومینیوم مفتولی ) برای سطح ولتاژ KV 1/6/0 برای یک ثانیه


جدول (1-9): حداکثر جریان اتصال کوتاه نامتقارن مجاز به زمین ( کابلهای زره دار سیمی با عایق XPLE و
هادی مسی ) برای سطح ولتاژ KV 1/6/0 برای یک ثانیه

1-8- نیروهای الکترومغناطیسی و پاره شدن کابل
جریانهای اتصال کوتاه در کابلهای چند رشته ای نیروهای الکترومغناطیسی بوجود می آورند که رشته های کابل را از یکدیگر جدا نموده و چنانچه این رشته ها بطور محکم با هم بسته نشده باشند ،‌کابل تمایل به از هم گسیختگی خواهد داشت . این اثر در کابلهای با عایق کاغذی که فاقد پوشش مسلح می باشند از اهمیت خاصی برخوردار است زیرا ممکن است عایق در این شرایط آسیب ببیند.
مسلح نمودن کابلها باعث جلوگیری از آسیب ناشی از این نیروها می شود.
1-9- اثرات ترمومکانیکی
افزایش گرمای زیاد در نتیجه جریان اتصال کوتاه باعث ایجاد انبساط در هادی های کابل شده و انبساط بوجود آمده باعث بروز مشکلاتی از قبیل پیشروی طولی در کابل چند رشته ای و یا جابجایی کابل در صورتی که بطور مناسب نصب نشده باشد ،‌خواهد شد .
پیشروی هادی در هادیهای تک مفتولی از اهمیت بیشتری برخوردار است .

1-10- طراحی مفصلها و سرکابلها
اثرات ناشی از جریان اتصال کوتاه در مفصل های کابلهای دفن شده در زمین مهم می باشد زیرا که به علت فشار وارده از زمین بر روی سطح کابل، هادیهای کابل ممکن است در داخل کابل بطور طولی افزایش یافته و داخل مفصل یا سرکابل شوند، ‌مقدار این نیروی پیش رونده خیلی زیاد بوده، ‌مثلاً (N/mm2 50)و برای کابلهای با اندازه بزرگتر اهمیت آن بیشتر می باشد . اگر مواد پر کننده مفصلها و ترمینالها ( سرکابلها) به اندازه کافی نرم باشد که اجازه پیشروی هادیها را بدهد نیروی ذکر شده باعث ایجاد نقص در داخل سر کابل یا مفصل می شود و پس از خنک شدن هادیها تنش بوجود آمده در آنها باعث ایجاد مشکلات دیگری خواهد شد و بعنوان مثال تنش بوجود آمده بر روی رینگهای نگهدارنده هادیها باعث بیرون آمدن هادیها خواهد شد و به همین دلیل حد نهایی دما برای اتصالات لحیم شده هادیها C O160 در نظر گرفته شده است . از عوامل دیگری که باید در نظر گرفته شوند آن است که نگهدارنده ها و چفت و بستها بایستی مناسب انتخاب شده تا در دمای بوجود آمده در آنها باعث ایجاد اشکال در مفصل نشود .
1-11- اختلاف بین هادیهای مسی و آلومینیومی
اگر چه ضریب انبساط آلومینیوم از مس بیشتر است و لیکن تنش بوجود آمده در آن به علت اینکه ضریب مدولاسیون الاستیک آن کمتر است همانند مس خواهد بود . بنابراین نیروهای در هم شکننده برای هر دو فلز تقریباً مشابه یکدیگر می باشند .
وقتی که محدودیتها توسط غلافهای سربی و یا نیروهای الکترومغناطیسی تحت تاثیر قرار می گیرند نوع فلز هادی از لحاظ تئوری هیچ فرقی ندارد و لیکن در رابطه با نیروهای ضربه ای آلومینیوم از ضریب کمتری نسبت به مس برخوردار است زیرا که برای یک مقدار مشخصی از جریان ، اندازه سطح مقطع هادی آلومینیوم از مس بزرگتر می باشد .
1-12- شرایط نصب و کابل کشی
بطوریکه قبلاً ذکر شده است اثرات نیروی پیشروی طولی در کابلهایی که در زمین کشیده شده اند از مهمترین پارامترها می باشند .
در کابلهایی که دارای عایق ترموپلاستیک و غلاف خارجی می باشند بایستی از افزایش زیاد محلی ( موضعی ) جلوگیری نمود زیرا که باعث تغییر شکل دادن عایق و غلاف می شود . این مورد ممکن است به علت رعایت نکردن شعاع انحنا در موقع کابل کشی و یا مناسب نبستن وسایل نگهدارنده در کابلها پیش آید.
موارد نامبرده بالا در مورد کابلهای با عایق ترموست که سطح مقطع آنها بزرگتر است نیز صادق می باشد .

پیوست الف
ظرفیت جریان قابل حمل توسط کابلهای توزیع با عایق PVC
جداول داده شده در این قسمت شامل مقادیر نامی جریان کابلهای با عایق PVC می باشند .
الف-1- طرح کابل
الف-1-1- هادیها
برای کابلهای تک رشته ای هادیها از مس و آلومینیوم چند مفتولی و یا تک مفتولی و به شکل دایره می باشند و برای کابلهای چند رشته ای هادیها مسی یا آلومینیوم بصورت قطاعی می باشند .
الف-1-2- لایه زیرین پوشش زره
این لایه برای کابلهای تک رشته ای از نوع PVC اکسترود شده و برای کابلهای چند رشتـه ای از PVC اکسترود شده یا نوار پلاستیکی می باشد .
الف-1-3- زره
فرض بر ایـن است کــه زره کــابلها از نوع آلومینیوم برای کــابلهای تک رشتـه و فولاد گالوانیزه برای چند رشته می باشد.
الف-1-4- غلاف
غلاف از نوع PVC اکسترود شده می باشد .
الف-2- مقادیر نامی جریان
مقادیر نامی جریان بر اساس دمای محیط 30 درجه سانتیگراد تعیین شده است .
الف-3- حداکثر دمای هادی
این دما 70 درجه سانتیگراد می باشد.

الف-4- کابل کشی در هوا
دمای محیط 30 درجه سانتیگراد در نظر گرفته شده است و کابل در برابر اشعه مستقیم خورشید محافظت شده است و کابلها حداقل 2 سانتیمتر از دیوار فاصله دارند و در صورتی که در کانال نصب شوند روی آنها پوشیده نمی شود و مدارهای مجاور همدیگر بایستی دارای فضای مناسب از یکدیگر باشند تا بر یکدیگر اثر گرمایی نداشته باشند .
الف-5- کابلهای نصب شده در زمین
دمای زمین 15 درجه سانتیگراد در نظر گرفته شده است .
مقاومت حرارتی زمین Km/W2/1 در نظر گرفته شده است .
عمق کانال کابل کشی برای کابلهای تا ولتاژ یک کیلو ولت 50 سانتیمتر در نظر گرفته شده است .
الف-6- کابلهای تک رشته ای
اطلاعات داده شده برای عملکرد سه فاز سه یا چهار کابل تک رشته کاربرد دارد .
الف-7- آرایش افقی کابلها
مقادیر نامی داده شده بر این اساس است که فاصله افقی بین مراکز دو کابل مجاور بیش از2 برابر قطـــر آنها باشد. در صورتـــی که کـابلها عمودی نصب گردند مقادیر نامــی کاهش پیدا میکند.

جدول(1-10): جریان قابل حمل توسط کابل PVC زره دار با ولتاژ kv 1/ 6/0

جدول(1-11): جریان قابل حمل توسط کابل PVC بدون زره با ولتاژ kv 1/ 6/0

پیوست ب
ظرفیت جریان قابل حمل توسط کابلهای توزیع با عایق XLPE
جداول داده شده در این قسمت شامل مقادیر نامی جریان دهی کابلهای با عایق XLPE می باشند .
ب-1- طرح کابل
ب-1-1- کابل XLPE با ولتاژ KV1/6/0
ب-1-1-1- هادی ها
برای کابلهای تک رشته ای هادیها از مس و آلومینیوم چند مفتولی و یا تک مفتولی به شکل دایره می باشند ، وبرای کابلهای چند رشته ای هادیهای مسی یا آلومینیوم بصورت قطاعی می باشد.
ب-1-1-2- پوشش زیر زره
از جنس PVC و بصورت اکسترود شده می باشد .
ب-1-1-3- زره
کابلها می توانند دارای زره و یا بدون زره باشند ، زره می تواند بصورت نوار از فولاد گالوانیزه و یا بصورت مفتول باشد .
ب-1-1-4- غلاف
جنس غلاف از PVC اکسترود شده می باشد
ب-1-2- کابلهای XLPE با ولتاژ KV1/6/0 تا KV 33/19
ب-1-2-1- هادیها
هادیها از جنس مس و آلومینیوم چند مفتولی به شکل دایره می باشند .
ب-1-2-2- پوششهای الکترواستاتیکی
پوشش الکترواستاتیکی نیمه هادی بصورت اکسترود شده روی هادی و نواری یا اکسترودشــده روی
عایق می باشد .
ب-1-2-3- پوشش الکترواستاتیکی فلزی
از سیم های مسی برای کابلهای تک رشته ای و نوار مسی برای کابلهای سه رشته ای استفاده می شود .
ب-1-2-4- پوشش زیر زره
از جنس PVC اکسترود شده برای کابل سه رشته ای می باشد .
ب-1-2-5- زره
از جنس فولاد گالوانیزه می باشد.
ب-1-2-6- غلاف
از جنس PVC اکسترود شده می باشد .
ب-2- مقادیر جریان نامی
مقادیر جریان دهی کـابلها بر اساس استاندارد IEC287 محاسبـه شده است .
ب-3- حداکثر دمای هادی
حداکثر دمای هادی 90 درجه سانتیگراد در نظر گرفته شده است .
ب-4- کابل کشی در هوا
برای کابلهای فشار ضعیف 30 درجه سانتیگراد و برای کابلهای فشار متوسط 35 درجه سانتیگراد در نظر گرفته شده است .
کابلها در برابر اشعه مستقیم خورشید محافظت شده اند و جریان هوا محدود نشده است و کابلها حداقل 2 سانتیمتر از دیوار فاصله دارند و در صورتی که کابل در کانال باشد روی آن پوشانده نشده است . و فواصل مدارها طوری است که اثر گرمایی از سایر مدارها بر روی کابل مفروض وجود ندارد.

ب-5- نصب کابل در زمین
دمای زمین 15 درجه سانتیگراد و مقاومت حرارتی زمین Km/W 2/1 ،‌عمق دفن برای کابل های فشار ضعیف 5/0 متر و کابلهای فشار متوسط 8/0 متر در نظر گرفته شده است .
ب-6- کابلهای تک رشته ای
اطلاعات برای عملکرد سه یا چهار کابل تک رشته ای در سیستم سه فاز کاربرد دارد .
ب-6-1- آرایش افقی
مقادیر نامی داده شده بر این اساس است که فاصله افقی بین مراکز دو کابل مجاور بیش از 2 برابر قطر خارجی آنها باشد ،‌در صورتی که کابلها عمودی نصب گردند مقادیر نامی کاهش پیدا می کند .

جدول(1-12): جریان قابل حمل توسط کابل XLPE زره دار با ولتاژ kv 1/ 6/0

جدول(1-13): جریان قابل حمل توسط کابلXLPE بدون زره با ولتاژ kv 1/ 6/0

فصل دوم
استاندارد کابلهای فشار ضعیف
توزیع

مقدمه
در این فصل به استاندارد کابلهای فشار ضعیف مربوط به شبکه توزیع پرداخته شده است.کابلهای فشار ضعیف بکار رفته در ایران به دو نوع کلی کابلهای با عایق کاغذ روغنی و کابلهای با عایق مواد ترموپلاستیک یا الاستومریک تقسیم می شوند . از آنجا که تکنولوژی ساخت و استفاده از کابلها با مواد عایقی پلیمری روز به روز در حال پیشرفت می باشد و این کابلها دارای کیفیت عایقی و ضریب تلفات عایقی خوبی بوده و استفاده از آنها از لحاظ سهولت در نصب، مفصل بندی و 000 دارای مزایای زیادی نسبت به سایر کابلها می باشد لذا در این بخش تنها به استاندارد کابلهای با مواد عایقی ترموپلاستیک یا الاستومریک که بصورت اکسترود شده ساخته شده اند پرداخته شده است .
2-1-کلیات
در این فصل آزمونهای مورد نیاز برای کابلهای قدرت با عایق های یکپارچه اکسترود (که در جدول زیر آمده است) که دارای ولتاژ یک کیلو ولت می باشند آورده شده است .
جدول(2-1) : انواع ترکیبات عایقی که در موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مورد بررسی قرار می گیرند.
ترکیب عایقی مخفف
الف- ترموپلاستیک :
- ترکیب عایقی بر اساس پلی وینیل کلراید یا کوپولیمروینیل کلراید یا وینیل استات جهت کابلهایی با ولتاژهای نامی U0 , U < 1.8 , 3 kv
ب- الاستومریک یا ترموست
- ترکیبات عایقی بر اساس پلی اتیلن کراس لینک شده به روش شیمیایی
PVC/A

XLPE

2-2- ولتاژ نامی
ولتاژ نامی برای کابلهایی که در این استاندارد بکار رفته است برابر است با :
U0 = 0.6 kv و U = 1 kv
که:
U0 : ولتاژ نامی فرکانس صنعتی بین هادی و زمین می باشد .
U : ولتاژ نامی فرکانس صنعتی بین هادیهای کابل می باشد .
2-3- ترکیب غلاف
غلافهای ST1 و ST2 از طبقه ترکیباتی بر اساس PVC می باشند .
غلافهای نوع ST3 و ST7 از طبقه ترکیباتی بر اساس پلی اتیلن ترموپلاستیک می باشند.
غلافهای نوع SE1 از طبقه ترکیبات الاستومری بر اساس پلی کلروپرن، کلروسلفونیت پلی اتیلن یا پلیمرهای مشابه می باشند .
2-4- تعاریف مربوط به آزمونها
الف- آزمونهای معمول : این آزمونها توسط سازنده روی تمام طول کابلهای ساخته شده جهت اثبات کیفیت کابل انجام می گیرد .
ب- آزمونهای ویژه : این آزمونها توسط سازنده بر روی نمونه های تکمیل شده کابل یا اجزای گرفته شده از آن با تناوب مشخص صورت می گیرد و هدف آن تعیین تطابق محصول تمام شده با مشخصات طراحی می باشد .
پ- آزمونهای نوعی : ایـن آزمـون توسط کارخانه سازنده قبـل از عرضه محصول روی نمونه ای از کابل که تحت پوشش این استاندارد می باشد بمنظور اثبات اینکه مشخصات مورد نظر را داشته باشند صورت می گیرد . این آزمونها بعد از انجام نیاز به تکرار ندارند مگر آنکه تغییرات ایجاد شده در کابل
یا طراحی که مشخصه های اجرایی را تغییر دهند ، صورت پذیرد .
ت- آزمونهای نصب : این آزمونها جهت تعیین مطابقت کابل و لوازم آن در شرایط نصب صورت می گیرد .
2-5- شرایط آزمون
الف – درجه حرارت محیط
معمولاً آزمونهای ولتاژ در درجه حرارت c 15 20 و آزمون های دیگر در درجه حرارت c 5 20 انجام می شود، مگر آنکه برای آزمون خاصی شرایط دیگری ذکر شده باشد.
ب) فرکانس و شکل موج ولتاژهای آزمون فرکانس صنعتی
فرکانس آزمون ولتاژهای متناوب باید در محدوده 49 تا 61 هرتز باشد . شکل موج کاملاً سینوسی و مقادیر ذکر شده بر حسب r.m.s بیان می شوند.
2-6- آزمون های معمول
کلیات
آزمونهای بکار رفته در این استاندارد به شرح زیر می باشند :
الف) اندازه گیری مقاومت الکتریکی هادیها
ب) آزمون ولتاژ
آزمونهای معمول بطور طبیعی روی تمام طول تکمیل شده کابل انجام می شود. این مقدار ممکن است با توافق بین سازنده و خریدار کاهش پیدا کند.
2-6-1- اندازه گیری مقاومت الکتریکی هادیها
الف) برای کابلهای چند رشته ای، ‌اندازه گیری بایستی برای تمام هادیهای هر کابل در طول انتخاب شده در آزمون معمول، ‌از جمله هادی هم مرکز ، در صورت وجود، انجام شود.
ب) تمام طول کابل یا نمونه ای از آن در اطاق آزمون در درجه حرارت ثابت به مدت حداقل 12 ساعت قبل از انجام آزمایش قرار گیرد. اگر در مورد یکسان بودن درجه حرارت کابل و محیط آزمایش تردید وجود دارد، اندازه گیری مقاومت باید بعد از قرار دادن کابل به مدت 24 ساعت در اطاق آزمون صورت گیرد . و یا اندازه گیری روی نمونه ای از هادی که به مدت حداقل یک ساعت در حمام روغن با دمای کنترل شده قرار داشته است، انجام شود. مقدار اندازه گیری شده باید با در نظر گرفتن دمای 20 درجه سانتیگراد برای آن و طول 1 کیلومتر طبق بند 5 از استاندارد 3084 موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران اصلاح شود.
پ) مقاومت جریان مستقیم هر هادی در دمای 20 درجه سانتیگراد نباید از حداکثر مقدار مشخص شده مربوطه مطابق استاندارد 3084 موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران تجاوز کند .
2-6-2- آزمون ولتاژ
کلیات
آزمون ولتاژ باید در درجه حرارت محیط با ولتاژ متناوب در فرکانس صنعتی و یا ولتاژ مستقیم مورد نظر سازنده انجام شود.
ب) روش آزمون برای کابلهای تک رشته
برای کابلهای تک رشته ای، ابتدا کابل به مدت یک ساعت در آب با دمای محیط غوطه ور شده سپس ولتاژ آزمون بین هادی و آب به مدت 5 دقیقه اعمال شود.
پ) روش آزمون برای کابل چند رشته ای
برای کابلهای چند رشته ای ، ولتاژ آزمون باید به مدت 5 دقیقه بین هادی عایق شده و تمام هادیهای دیگر و پوششهای فلزی در صورت وجود اعمال گردد.
هادیها ممکن است برای اعمال متوالی ولتاژ آزمون بمنظور محدود نمودن کل زمان به شکل مناسبی به هم متصل شوند مشروط بر آنکه ترتیب اتصالات ، این اطمینان را ایجاد نماید که ولتاژ برای حداقل مدت زمان 5 دقیقه بدون وقفه بین هر هادی و هادیهای دیگر و بین هر هادی و پوشش های فلزی ( در صورت وجود) اعمال شده است.
ت) ولتاژ آزمون برای kv 6/0= U0 برابر با 5/3 کیلوولت می باشد.
اگر برای کابلهای سه رشته ای ولتاژ آزمایش بوسیله ترانسفورماتور سه فاز اعمال شــــود ، ولتاژ آزمون بین فازها، بایستی 73/1 برابر مقدار فوق باشد.
اگر از ولتاژ مستقیم استفاده شود، این ولتاژ بایستی 4/2 برابر ولتاژ متناوب فرکانس صنعتـی باشد.
در موارد فوق ولتاژ تدریجا" به مقادیر مشخص شده افزایش می یابد.
ث) مقررات
هیچ شکست الکتریکی عایق نبایستی رخ دهد.
2-7- آزمونهای ویژه
کلیات
آزمونهای ویژه لازم که در این استاندارد آمده اند بدین شرح است:
الف) بررسی هادی
ب) کنترل ابعاد
پ) آزمون تحمل گرمایی برای عایق XLPE

2-7- 1- تناوب آزمونهای ویژه
2-7-2- بررسی هادی و کنترل ابعاد
بازرسی هادی ، اندازه گیری ضخامت عایق و غلاف و اندازه گیری قطر خارجی ،‌در صورتیکه خریدار لازم بداند، ‌باید روی یک قرقره (یا کلاف) از هر سری ساخت کابل با اندازه و نوع مشابه، انجام شود، این مقدار نباید از ده درصد تعداد قرقره ها (یا کلافها) در هر قرار داد تجاوز کند .
2-7-3- آزمونهای الکتریکی و فیزیکی
با توافق بین خریدار و سازنده ،‌آزمون تعیین شده بایستی روی نمونه های گرفته شده از کابل انجام شود،‌ مشروط بر اینکه طول کل موضوع قرار داد برای کابلهای چند رشته ای بیش از 2 کیلومتر و برای کابلهای تک رشته ای بیش از 4 کیلومتر مطابق جدول(2-2) باشد.
جدول(2-2) : تعداد نمونه های مورد نیاز برای آزمون ویژه
تعداد نمونه طول کابل
کابل های تک رشته ای کابلهای چند رشته ای
بالاتر از (کیلومتر) تا طول (کیلومتر) بالاتر از (کیلومتر) تا طول (کیلومتر)
1
2
3
… 4
20
40
… 20
40
60
… 2
10
20
… 10
20
30
…

2-7-4- تکرار آزمون ها
اگر در هر آزمون مشخص شده در بند 2-7 نمونه مردود شناخته شد، توصیه می شود کـه دو نمونه دیگر از همان دسته دوباره مورد همان آزمایش که نمونه اول مردود شده است قرار گیرد.
اگر هر دو نمونه جدید ، آزمونهــا را با موفقیت پشت سر گذاشتند، تمام کــابلهای این دستــه مطابق
نیازمندی های این مشخصات خواهد بود، و در صورتیکه هر یک از نمونه ها رد شدند، دسته ای که نمونه ها از آن برداشته شده است باید به شرکت مسترد شود. برداشتن نمونه های دیگر برای آزمون ، موضوعی است که به توافق سازنده و خریدار نیاز دارد.
2-7-5- بازرسی هادی
با توجه به استاندارد 3084 موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران باید مشخصات ساختار هادی بازرسی و در صورت امکان اندازه گیری و کنترل شود.
2-7-6- اندازه گیری ضخامت عایق و غلاف غیر فلزی (شامل غلافهای جدا کننده اکسترود شده بجز پوشش اکسترود شده داخلی)
کلیات
روش آزمون مطابق بند 4 از استاندارد 3112 موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران می باشد. طول کابلی که برای آزمون انتخاب می شود باید قطعه ای از یک انتهای کابل بعد از برداشتن نواحی آسیب دیده در صورت وجود، ‌باشد. اگر میانگین ضخامت اندازه گیری شده یا حداقل مقدار اندازه گیری شده از مقادیر مشخص شده در مقررات تخطی کرد،‌ دو نمونه دیگر بررسی مـی شود،‌ اگـــر هر دو نمونـــه اضافـــی نیاز هــای لازم را بـــر آورده کردند، مورد قبول است در غیر این صورت کابل مغایر با استاندارد است.
مقررات
الف) عایق
برای هر نقطه از عایق میانگین مقدار اندازه گـرفته شده به انـــدازه 1/0 میلیمتر گرد شده و این مقدار نبایستی از ضخامت نامی مشخص شده کمتر باشد و حداقل مقدار آن نباید بیش از 1/0 میلیمتر بعلاوه %10 مقدار نامی زیر مقدار نامی مشخص شده قرار گیرد.
یعنی (میلیمتر)
که حداقل ضخامت و ضخامت نامی می باشد.
ب) غلاف های غیر فلزی
قطعه غلاف باید مطابق مقررات زیر باشد:
- برای یک غلاف بکار رفته روی یک سطح استوانه ای صاف ( مثلاً روی یک پوشش داخلی ،‌ غلاف فلزی یا عایق یک کابل تک رشته ای )، مقدار میانگین اندازه گیری که به مقدار 1/0 میلیمتر گرد شده ، ‌نباید از ضخامت نامی مشخص شده کمتر باشد و حداقل مقدار اندازه گیری شده نباید بیش از 1/0 میلیمتر بعلاوه %15 مقدار نامی زیر مقدار نامی مشخص شده قرار گیرد.
یعنی : (میلیمتر)
- برای غلافهای بکار رفته روی سطوح نا منظم ( مثل : غلاف روی یک کابل چند رشته ای بی زره و بدون پوشش داخلی یا غلافی که مستقیماً روی زره و یا روی پوشش فلزی الکترواستاتیکی یا هادی هم مرکز بکار رفته است) ، حداقل مقدار اندازه گیری شده نبایستی بیش از 2/0 میلیمتر بعلاوه %20 مقدار نامی زیر مقدار نامی مشخص شده قرار گیرد، یعنی : (میلیمتر)
2-7-7- اندازه گیری ضخامت غلاف سربی
ضخامت غلاف سربی بوسیله یکی از روشهای مشخص شده زیر انجــام می گیرد، و ایــن اندازه گیری با صلاحدید کارخانه سازنده بــوده و نباید از 95 درصد مقدار مشخص شده بیش از 1/0 میلیمتر کمتر باشد. کوچکترین مقدار اندازه گیری شده نباید کمتر از حداقل ضخامت تعیین شده باشد.
الف) روش نواری
اندازه گیری روی یک قطعه از غلاف بطول 50 میلیمتر که از کابل جدا می شود، انجام می پذیرد. قطعه مزبور بایستی در طول بریده شده و به دقت تخت گردد. بعد از تمیز کردن قطعه مورد آزمایش ، اندازه گیری در طول محیط غلاف انجام می گیرد . برای اطمینان از اینکه حداقل ضخامت اندازه گیری شده است، ‌فاصله اندازه گیری نباید از 10 میلیمتر نسبت به لبه غلاف کمتر باشد . اندازه گیری باید با ریز سنج با قطر قسمت مسطح 4 تا 8 میلیمتر و دقت 01/0 میلیمتر صورت پذیرد.
ب) روش حلقه ای
اندازه گیری روی حلقه ای از غلاف که با دقت جدا شده است انجام مـــی شود. ضخامت در چندین نقطه مختلف محیط حلقه اندازه گیری می شود تا اطمینان حاصل شود که حداقل ضخامت اندازه گیری شده است . اندازه گیری باید توسط ریز سنج دارای یک نوک مسطح و یک نوک ساچمه ای یا یک نوک مسطح و یک نوک مستطیل تخت به پهنای 8/0 میلیمتر و طول 4/2 میلیمتر و با دقت 01/0 میلیمتر انجام شود . ضمناً نوک ساچمه یا مستطیل شکل تخت در داخل حلقه قرار می گیرد.
2-7-8- اندازه گیری مفتولها و نوارهای زره بندی
2-7-9- اندازه گیری روی مفتولها
قطر مفتولهای گرد و ضخامت مفتولهای تخت باید توسط ریز سنج که دارای دو نوک تخت است و با دقت 01/0 میلیمتر انجام شود. برای مفتولهای گرد، دو اندازه گیری در جهت عمود بر هم در یک محل باید صورت گرفته و متوسط این دو مقدار قطـر مفتول در
نظر گرفته شود.
2-7-10- اندازه گیری روی نوارها
برای نوارهای تا عرض 40 میلیمتر ، ضخامت باید در مرکز عرض نواراندازه گیری شود. برای نوارهای پهن تر اندازه گیری به فاصله 20 میلیمتر از هر لبه نوار انجام شده و متوسط مقادیر خوانده شده بعنوان ضخامت در نظر گرفته شود . اندازه گیری باید بوسیله ریز سنج با دو نوک تخت و با دقت 01/0 میلیمتر صورت پذیرد .
مقررات
ابعاد مفتولها و یا نوارها نباید از مقادیر استاندارد کمتر باشد.
2-7-11- اندازه گیری قطر خارجی
اگر اندازه گیری قطر خارجی کابل بعنوان یک آزمون ویژه نیاز باشد. این اندازه گیری باید مطابق بند 4 از استاندارد 3112 موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران انجام شود.
2-7 -12-آزمون تحمل گرمایی برای عایق های XLPE و غلافهای SE1
الف) روش آزمون
نمونه برداری و روش آزمایش باید مطابق بند 14-1 از استاندارد 3112 موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران با شرایط داده شده در جدول (2-9) و (2-10) انجام شود.
ب) مقررات
نتایج بایستی طبق جداول (2-9) برای عایق XLPE و مطابق جدول (2-10) برای غلاف SE1 باشد.
2-8- آزمون نوعی - الکتریکی
این کابلها در معرض آزمونهای زیر و به ترتیب برای یک نمونه کابل بطول 10 تا 15 متر انجام می شود:
الف) اندازه گیری مقاومت عایقی در درجه حرارت اتاق
ب) اندازه گیری مقاومت عایقی در درجه حرارت عملکرد
پ) آزمون فشار قوی
آزمونها باید حداکثر روی سه رشته انجام شود.
2-8-1- اندازه گیری مقاومت عایقی در درجه حرارت محیط
الف- این آزمون باید قبل از هر آزمون الکتریکی دیگر، روی نمونه انجام شود.
تمام پوششهای خارجــی باید برداشته شوند و رشتــه ها در درجه حــرارت اتاق به مــدت حداقل یک ساعت قبــل از آزمایش در آب غوطـه ور شوند. اندازه گیری باید بین هادی و آب انجام شود.
ولتاژ مستقیم آزمون 80 تا 500 ولت بوده و برای مدت زمان کافی برای اندازه گیری در حالت ماندگار اعمال می شود. این زمان از یک دقیقه بیشتر و از 5 دقیقه کمتر است.
ب- محاسبات- مقاومت حجمی از فرمول زیر بدست می آید:

ρ : مقاومت حجمی بر حسب اهم سانتیمتر
R: مقاومت عایقی اندازه گیری شده بر حسب اهم
: l طول کابل، بر حسب سانتیمتر
D : قطر خارجی عایق بر حسب میلیمتر
d: قطر داخلی عایق بر حسب میلیمتر
ثابت مقاومت عایق از فرمول زیر بدست می آید:

یادآوری : در مورد رشته هادیهای شکل داده شده نسبت D/d نسبت محیط عایق به محیط هادی می باشد.
پ- مقادیر اندازه گیری شده نبایستی کمتر از مقادیر مشخص شده در جدول (2-3) باشد.

2-8-2- اندازه گیری مقاومت عایقی در حداکثر دمای نامی
الف- رشته های کابل نمونه پس از برداشتن تمام پوشش های خارجی در دمای تعیین شده حداقل یک ساعت قبل از آزمایش در آب غوطه ور شود.
ولتاژ مستقیم آزمون باید بین 80 تا 500 ولت بوده و در مدت زمان کافی، حداقل یک دقیقه و حداکثر 5 دقیقه تا رسیدن به مقدار پایدار جهت اندازه گیری اعمال گردد.
ب-محاسبات- مقاومت حجمی و یا ثابت مقاومت عایقی باید از فرمولهای ارائه شده در بند 2-8-1- ب محاسبه شوند.
پ- مقادیر اندازه گیری شده نبایستی کمتر از مقادیر مشخص شده در جدول (2-3) باشد.
2-8-3- آزمون ولتاژ برای 4 ساعت
رشته های عایق شده کابل نمونه با پوشش های برداشته شده به مدت حداقل یک ساعت در آب با درجه حرارت محیط غوطه ور شود.
یک ولتاژ فرکانس صنعتـی برابر با سه برابر ولتاژ U0 بتدریج زیاد شده و به مـدت 4 ساعت بین هادی و آب اعمال شود. هیچ شکست الکتریکی در عایق نباید رخ دهد.
2-9- آزمون نوعی – غیر الکتریکی
آزمونهای نوعی – غیر الکتریکی مورد نیاز این استاندارد در جدول (2-4) آمده است.
2-9-1- اندازه گیری ضخامت عایق
الف- نمونه برداری
یک نمونه از هر رشته کابل عایق شده انتخاب می گردد.
برای کابلهایی که دارای بیش از سه رشته با سطح مقطع نامی یکسان می باشند،‌ تعداد رشته هایی که اندازه گیری می شوند به سه تا و یا 10 درصد رشته ها با سطح مقطع بیشتر محدود می شوند.
ب- روش
روش اندازه گیری در بند 4 استاندارد 3112 موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران تشریح شده است.
پ- متوسط مقدار اندازه گیری شده روی هر رشته بعد از گرد شدن به مقدار 1/0 میلیمتر نباید از ضخامت نامی مشخص شده کمتر باشد و حداقل مقدار اندازه گیری شده نباید از مقدار نامی ، بیشتر از 10 درصد ضخامت نامی بعلاوه 1/0 میلیمتر کمتر باشد،‌ یعنی :
(میلیمتر)
2-9-2- اندازه گیری ضخامت غلافهای غیر فلزی (شامل غلافهای جدا کننده اکسترود شده ، بجز پوششهای داخلی)
الف- نمونه برداری
یک نمونه از کابل انتخاب شود.
ب- روش
روش اندازه گیری باید مطابق بند 4 استاندارد شماره 3112 موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران انجام شود.
پ- مقررات
هر قطعه از غلاف بایستی با موارد زیر مطابقت داشته باشد.
برای یک غلاف بکار رفته روی سطح استوانه ای صاف ( یعنی روی یک پوشش داخلی ،‌یک غلاف فلزی یا عایق تک رشته) متوسط مقادیر اندازه گیری شده (بعد از گرد شدن بمیزان 1/0 میلیمتر) نبایستی کمتر از ضخامت نامی تعیین شده باشد و حداقل مقدار نامی اندازه گیری شده نباید از مقدار نامی ،‌ بیشتر از 15 درصد ضخامت نامی بعلاوه 1/0 میلیمتر کمتر باشد.
یعنی : (میلیمتر)
- برای غلاف بکار رفته روی سطح استوانه ای ناصاف ( مثلاً : غلاف پر کننده روی یک کابل چند رشته ای بدون زره و بدون پوشش داخلی یا غلافی که مستقیماً روی زره یا هادی هم مرکز بکار رود) حداقل مقدار اندازه گیری شده نباید بیش از 2/0 میلیمتر بعلاوه 20 درصد از مقدار نامی ، کمتر از مقدار ضخامت نامی مشخص شده باشد یعنی : (میلیمتر)
2-9-3- آزمونهای تعیین خواص مکانیکی عایق و غلاف قبل و بعد از کهنگی
الف- نمونه برداری
نمونه برداری و آماده سازی قطعه مورد آزمایش بایستی مطابق بند 5 از استاندارد شماره 3112 موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران انجام شود.
ب- عوامل کهنگی
عمل کهنگی باید مطابق بند 6 از استاندارد شماره 3112 موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران و تحت شرایط مشخص شده در جدول (2-5) برای عایق و جدول (2-6) برای غلاف انجام شود.
پ- آماده سازی و آزمونهای مکانیکی
آماده سازی و اندازه گیری خواص مکانیکی باید مطابق بند 5 از استانـدارد 3112 موسســه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران انجام شود.
ت- مقررات
نتایج آزمایش برای قطعات کهنه شده و نو باید مطابق نیازهای ذکر شده در جدول (2-5) برای عایق و جدول (2-6) برای غلاف باشد.

2-9-4- آزمایش کهنگی روی قطعات کابلهای کامل شده
الف- کلیات
هدف از انجام این آزمون ، این است که کنترل کند تا عـایق و غلاف در شرایــط بهــره برداری بخاطر تماس و اتصال با سایر اجزاء موجود در کابل در معرض خرابی نباشند.
این آزمون روی تمام انواع کابلها قابل اجرا است.
ب- نمونه برداری
نمونه برداری از کابل تکمیل شده مطابق بند 6 استاندارد شماره 3112 موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران انجام شود.
پ- عمل کهنگی
عمل کهنگی یک قطعه از کابل باید در یک کوره هوا در شرایط زیر و مطابق بند 6 از استاندارد شماره 3112 موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران انجام شود.
دما: به مقدار C 2 10 بالای دمای نامی عملکرد هادی برای

                                                                                                                                                       ...

دانلود مقاله مودم

دانلود مقاله مودم

مقدمه
با توجه به گسترش روزافزون کاربرد رایانه در ایران و انجام تعمیر و مونتاژ آن توسط کاربران حرفه‌ای و فروشندگان رایانه نیاز به وجود مرجعی احساس می‌شد که با آن بتوان از اطلاعات موجود در بازار خرید و فروش آگاه شد قطعات رایانه‌ای را براساس راهنمایی‌های آن انتخاب و خریداری کرده و به مونتاژ و نصب قطعات رایانه‌‌ای پرداخت ادوات و قطعات تلفنی را از اصل تشخیص داده و در صورت نیاز به تعمیر عمل عیب‌یابی و تشخیص عیب را بدون نیاز به تعمیرکار و متخصص انجام داد و …
بر این اساس، این کتاب با خصوصیات زیر به آموزش جنبه‌های عملی و کاربردی سخت‌افزار می‌پردازد:
1- جامع و کاربردی است زیرا تمام نیازهای کابران رایانه‌های شخصی را با پرهیز از مباحث پیچیده نظری و غیرکاربردی توضیح می‌دهد بطوری که دانشجویان رشته رایانه دانشگاهها می‌توانند از آن بعنوان درس عملی سخت‌افزار و آشنایی با بازار کار استفاده کنند؛
2- به آموزش چگونگی خرید، عیب‌یابی، مونتاژ، ارتقاء و نصب و نگهداری رایانه و هر یک از اداوات مورد استفاده در رایانه می‌پردازد؛
3- دارای آخرین اطلاعات کاربردی مربوط به ادوات و قطعات رایانه‌ای می‌باشد؛
4- دارای نگارشی ساده و محاوره‌ای است که با آن می‌توان با اصطلاحات فنی، غیرفنی، و تجاری موجود در بازار آشنا شد؛
5- دارای راهنمای خرید است که بتوان با آن براحتی به خرید رایانه ادوات و قطعات رایانه‌ای پرداخت قطعات اصلی را از تقلبی تشخیص داد.
با توجه به این خصوصیات این کتاب در سه جلد مستقل از یکدیگر بصورت زیر تنظیم شده است که هر کدام از آنها به صورت جداگانه و مستقل قابل استفاده هستند:
1- جلد اول شامل حافظه اصلی، حافظه نهان( کاشه) بایوس و برنامه پیکره‌بندی رایانه( ست‌آپ)، پردازنده و کمک پردازنده است،
2- جلد دوم شامل مادربرد و مونتاژ رایانه کارت‌های گرافیکی و نمایشگر صدا و کارت صوتی، میکروفون و بلندگو، ادوات بازی( جوی‌استیک،گیم‌پد) فکس مودم، پیکربندی شبکه وکارت‌های شبکه به همراه کابل لینک، جعبه رایانه، منبع تغذیه، یوپی‌اس، اس‌پی‌اس و شوک‌گیر است؛
3- جلد سوم شامل هارددیسک و ادوات اسکازی، فلاپی درایو و درایوهای زیپ، درایوهای اس 120 و …، سی‌دی درایو و سی‌دی نویس، دی‌وی‌دی و دی‌وی‌دی نویس، اکسنر، ردیاب( تراک بال) چاپگر، صفحه کلید و ماوس است.
در پایان از کلیه کسانی که مرا در این راه یاری داده‌اند بخصوص خانم‌ها مرجان چلیپا و زهرا صارمی‌راد و آقایان سعید و حمید اسحق‌بیگی و همچنین آقایان وحید و بابک و رامین صارمی‌راد تشکر و قدردانی می‌کنم.

مودم
اطلاعات عمومی
داده‌های رایانه به صورتی رقمی( دیجیتال)1 بوده که با ارقام 0 تا 10 نشان داده می‌‌شوند. این نوع داده‌ها در خطوط تلفن قابل انتقال نیستند. بنابراین برای انتقال داده‌های رایانه‌ای نیاز به یک مبدل می‌باشد که داده‌های رقمی را به امواج قیاسی( آنالوگ)2 تبدیل می‌کند. مبدل داده‌های رقمی به امواج قیاسی مودم 3 نام دارد که داده‌ها را از رایانه دریافت کرده و به امواج صوتی که شبیه صدای انسانی است تبدیل می‌کند. این امواج صوتی در خط‌های تلفن، قابل انتقال بوده و می‌توان به مودم و رایانه دیگری که در نقطه دورتر قرار دارد ارسال گردد. در رایانه گیرنده مودم عمل عکس را انجام داده، و امواج صوتی را که حاوی اطلاعات هستند را به شکل داده‌های رقمی تبدیل کرده و به رایانه انتقال می‌دهد بنابراین می‌توان گفت برای رایانه مودم مثل دستگاه تلفن برای انسان است برای همین هم کلمه مودم از ترکیب واژه‌های زیر ساخته شده است:
1)Modulator
2)Demodulator
یک مودم دارای قسمتهای زیر است:
1- منبع تغذیه،که ولتاژ متناوب برق شهر را به ولتاژ مستقیم( دی‌سی)4 مورد نیاز مدارهای مودم تبدیل می‌کند.
2- تراشه‌ مودم 5 ، که تبدیل دو طرفه سیگنال صوتی رقمی و سیگنالهای پیوسته قیاسی را به عهده دارد. بدون این تراشه‌ها مودم نیازمند هزارات ترانزیستور و قطعه الکترونیکی دیگر برای انجام این وظیفه پیچیده است.
3- پردازنده مودم، که قلب مودم را تشیکل می‌دهد و نقریباً کلیه قسمتهای مودم را کنترل می‌کند. عملیات تراکم داده‌ها و آشکار سازی خطا را مطابق پیمان6 وضع شده از سوی» کمیته بین‌المللی مشاوره تلفن و تلگراف«7 اجرا می‌نماید.
4- بخش رقمی مودم از واسطه خط مشترک8 که به شبکه تلفن وصل می‌شود شروع می‌شود مدار حافظه این بخش مودم را درمقابل جرقه‌های الکتریکی و اضافه بار محافظت می‌کند.
5- واسط» آراس- 232 سی«9 مودم را به ترمینال یا رایانه میزبان وصل می‌کند.

به هر حال می‌توان طرز کار مودم را به صورت زیر خلاصه کرد:
1- نرم‌افزار ارتباطی سیگنال» آمادگی ترمینال داده« یا » دی‌تی‌آر«1 به مودم ارسال می‌کند و روشن بودن رایانه و در واقع آمادگی رایانه برای انتقال داده‌ها را اعلام می‌کند. در همین موقع نیز رایانه سیگنالی به نام سیگنال» آمادگی داده‌ها« یا» دی‌‌اس آر« دریافت می‌کند که نشاندهندة آمادگی مودم برای دریافت داده‌ها یا دستورالعمل‌ها است.
2- نرم‌افزار ارتباطی از طریق خط انتقال2 فرمانی به مودم ارسال می‌کند با این فرمان مودم رایانه دوم را از دریافت داده‌ها آگاه می‌کند. مودم نیز با استفاده از خط دریافت داده‌ها3 وصول فرمان را به رایانه اعلام می‌کند.
3- وقتی ارتباط بین دو مودم برقرارشد مودم ارسال کننده داده‌ها سیگنالی به نام سیگنال آشکار ساز حامل4 به رایانه ارسال کننده داده‌ها می‌فرستد. این سیگنال نرم‌افزرا را از دریافت یک سیگنال حامل داده5 توسط مودم آگاه می‌کند.
4- دو مودم برای چگونگی انتقال داده‌ها اطلاعاتی را رد و بدل می‌کنند که به آن توافق و تأیید دو مودم از هم( دست داد با اعلان موافقت)6 می‌گویند. هر مودم دارای یک جفت خط برای( اعلان موافقت) به نام‌های» آر‌تی‌اس«7 و» سی‌تی‌اس« 8 است دو مودم باید در موارد زیر با هم توافق داشته باشند:
a – تعداد بیت‌های سازنده هر بسته داده؛
b – تعداد بیت‌های مشخص کننده ابتدا و انتهای هر بسته داده؛
c – استفاده از بیت توازن9 برای بررسی بروز خطا؛
d- عمل‌کردن به انتقال داده‌ها به صورت دو طرفه هم زمان( دو سویه)10 یا دو طرفه غیرهم‌زمان
( یک سویه)11
5- وقتی نرم‌افزار ارتباطی می‌خواهد داده‌ای را ارسال کند با یک سیگنال به نام سیگنال( درخواست ارسال)( آر‌تی‌سی) آمادگی مودم را جویا می‌شود. مودم در پاسخ به این سیگنال سیگنال دیگری به نام سیگنال »مجوز ارسال« ( سی‌تی‌اس) را بازمی‌گرداند تا آمادگی خود را اعلام نماید.
6- از طرف دیگر مودم دیگرداده‌ها را به صورت یک سری صدا با فرکانس‌های مختلف می‌شنود و آنها را به سیگنالهای رقمی( دیجیتالی) تبدیل کرده و در اختیار رایانه گیرنده قرار می‌دهد.
راهنمای خرید
برای خرید مودم بهتر است موارد زیر را مورد توجه قرار دهید:
1- نوع مودم: وقتی می‌خواهید مودم را خریداری کنید انواع مختلفی از مودمها روبرو می‌شوید که برخی از آنها مخصوص رایانه‌های شخصی هستند. مودم‌های رایانه‌های شخصی در دو نوع کلی عرضه می‌شوند که عبارتند از:
a – مودم‌های داخلی1 : کارتهایی هستند که در شکاف توسعه مادربرد نصب می‌شوند اکثرکاربران رایانه‌ها در ایران در حال حاضر از این نوع مودم استفاده می‌کنند.
B – مودم‌های خارجی2: این توع مودم‌ها درون جعبه‌هایی مجزا از جعبه‌ رایانه قرار می‌گیرند این جعبه‌ها معمولاً کوچکتر از تلفن هستند و می‌توان آنها را با رایانه‌های شخصی و کیفی بکار برد.
مودم‌های خارجی و داخلی دارای تفاوت‌های زیر هستند:
موضوع مقایسه مودم خارجی مودم داخلی
اشغال شکاف‌های توسعه منفی مثبت
درگاه‌ها درگاه سریال درگاه مودم
منبع تغذیه مستقل رایانه
افزایش گرمای داخلی رایانه منفی مثبت
نشانگر کار مودم در جلو مودم به ندرت
یوآرت3 جداگانه سرخود
قیمت گران ارزان
نصب ساده و آسان آسان
راه‌اندازی مجدد از طریق کلید مودم از طریق رایانه
برروی پانل جلویی جعبه مودم‌های خارجی چراغ‌هایی وجود دارد که کارکردن مودم یا وجود اشکال در آن را به کاربر گزارش می‌دهند. هر کدام از این چراغ‌ها برای خود یک کد دو حرفی دارند که دانستن معنی آنها بعضی مواقع بسیار کارساز است، مخصوصاً وقتی که در ارسال و دریافت اطلاعات از طریق خط تلفن مشکلی وجود داشته باشد. این چراغ‌ها عبارتند از:

I-چراغ حداکثر سرعت(اچ‌اس)1 و این چراغ زمانی روشن می‌شود که مودم در بالاترین سرعت ممکن خود کار می‌کند اگر فقط این چراغ خاموش باشد اطلاعات با سرعت پایین‌تری ارسال می‌شود.
II -چراغ آمادگی ترمینال(تی‌آر)2 این چراع نشان می‌دهد که مودم و رایانه به یکدیگر وصل هستند و آماده تبادل دستورالعمل‌ها می‌باشید. اگر این چراغ سالم باشد و روشن نشود مودم را خاموش کنید و اتصالات را دقیقاً بررسی نمایید.
III-چراغ آمادگی(ام‌آر)3: این چراغ روشن بودن و در واقع آمادگی مودم را برای کار اعلام می‌کند اگر هنگام روشن کردن مودم این لامپ روشن نشد اتصالات برق مودم را خوب بررسی کنید در اولین ثانیه‌های بعد از روشن شدن مودم یک روال بررسی و کنترل اجرا می‌شود که در این زمان این چراغ چشمک‌ می‌زند. پس از انجام این روال این چراغ بطور دائم روشن باقی می‌ماند. اگر پس از اجرای روال بررسی و کنترل این چراغ خاموش نشد مودم را خاموش و سپس مجدداً روشن کنید.
IV-چراغ پاسخ خودکار(ای‌ای)4 : روشن بودن این چراغ نشانه‌ این است که مودم می‌تواند بطور خودکار به تماسهای غیر منتظره تلفنی پاسخ دهد.
V-چراغ تشخیص تماس(سی‌دی)5: با اتصال مودم به یک رایانه دیگر این چراغ روشن می‌شود خاموش شدن این چراغ به معنای قطع ارتباط از طرف یکی از دو مودم می‌باشد.
VI- چراغ برداشتن گوشی( ا اچ)6: به محض اینکه مودم کنترل خط تلفن را در اختیارگرفت این لامپ روشن می‌شود این کار معادل این است که کاربرگوشی تلفن را برداشته باشد.
VII- چراغ دریافت داده( آردی)7: هر زمان که مودم داده‌ها را از رایانه دیگری دریافت می‌کند این چراغ شروع به چشمک‌زدن می‌کند. خاموش بودن این چراغ به معنای این است که از یک رایانه دورتر داده‌ای دریافت نمی‌شود.
VIII- چراغ ارسال داده:( اس‌دی): این چراغ در دو حالت زیر چشمک می‌زند:
a- ارسال اطلاعات از رایانه به مودم؛
b- ارسال اطلاعات از مودم به مودم دیگر.

علامت اختصاری نام اصلی شرح
فارسی لاتین
اچ‌اس Hs High Speed بالاترین سرعت کاری مودم
تی‌آر TR Terminal Ready آمادگی نرم‌افزار ارتباطی
ام‌آر MR Modem Ready آمادگی مودم برای انجام کار
ای‌ای AA Auto Answer پاسخگویی خودکار
سی‌دی CD Carrier Det ect برقراری موفقیت‌آمیز ارتباط
ااچ OH Off Hook کنترل خط توسط مودم
آردی RD Recevie Data دریافت اطلاعات
اس‌دی SD Send Data ارسال اطلاعات

2- مودم‌های آر‌پی آی: واژة» آر‌پی آی« جمع سر واژة کلمه‌های زیر به معنی» رابط پیمان راک‌ول) است:
Rockwell protocol Interface
این پیمان به سازندگان مودم این امکان را می‌دهد بجای آن که برنامه‌های تراکم و تصحیح خطا را در یک تراشه اضافی در خود مودم نصب کنند آنها را به صورت نرم‌افزار مورد استفاده قرار دهند، تا کمی در هزینه ساخت مودم صرفه‌جویی شود. این پیمانها را معمولاً در مودم‌های ارزان قیمت 14400 بیت در ثانیه‌ای به کار می‌گیرند.
اکثر مودم‌های تصحیح خطا و تراکم داده‌ها را در داخل سخت‌افزارشان دارند. زیرا باعث افزایش سرعت انتقال و اطمینان بیشتر می‌شود. از دیدگاه نظری نیز پیمان راک‌ول باید به همان خوبی روش‌های تصحیح و تراکم سخت‌افزاری کار کند.
مودم‌‌های آر‌پی آی دارای یک نرم‌افزار آر‌پی‌آی هستند که همراه مودم عرضه می‌شود که باید آنرا نصب کرد اما می‌توان مودم را بدون نرم‌افزار آر‌پی‌آی بکار برد، در این صورت حدود 20 درصد کاهش سرعت ایجاد می‌شود. اما باید دانست که در صورت استفاده از مودم آر‌پی‌آی پردازنده رایانه مجبور به انجام اعمالی است مکه باید تراشه مودم آنها را انجام می‌داد.
از طرف دیگر قواعد انتقال داده‌ها تحت سه پیمان زیر مورد استفاده قرار می‌گیرد:
a- ایکس مودم1
b- ایگرگ مودم2
c- زد مودم3
بلوکهای ایکس مودم بصورت بلوک‌های 128 بایتی و بلوک‌های ایگرگ مودم به صورت 1024 بایتی هستند روش ایگرگ مودم داده‌ها را سریعتر، اما روش ایکس مودم داده‌ها را بدون خط انتقال می‌دهند.
زد مودم، داده‌ها را به صورت بلوک‌های بزرگ انتقال می‌دهند، و اگر بخشی از داده‌ها ارسال و ناگهان ارتباط قطع شود این پیمان می‌تواند بعداً بقیه داده‌ها را ارسال کند و لازم نیست که از نو همه داده‌ها ارسال شوند این پیمان برای فایل‌های بزرگ بسیار خوب عمل می‌کند.
3 – فکس مودم1 : در گذشته مودم‌ها فقط برای انتقال فایل‌های داده‌ای بکار می‌رفتند. امروزه مودم‌ها عملیات دیگر ارتباطی را نیز انجام می‌دهند که متداولترین آنها امکانات استفاده از فکس درمودم است. به این خاطربه مودم‌هایی که دارای این امکانات هستند فکس مودم می‌گویند این نوع مودم‌ها می‌توانند برای فکس‌کردن اسناد به رایانه‌های دیگر یا ماشین فکس بکار روند. به عبارت دیگر با فکس مودم می‌توان هم فایل‌ها و داده‌ها رایانه‌ی را انتقال داد و هم پیام‌های فکس را دریافت کرد.
فکس مودم در بیشتر موارد با دو سرعت معرفی می‌شود که عبارتند از:
a – سرعت انتقال داده‌ها؛
b – سرعت انتقال فکس.
سرعت فکس بطور معمولآ آهسته‌تر از سرعت مودم است و معمولاً بعنوان سرعت دوم روی جعبه بسته‌بندی فکس مودم‌ها نوشته می‌شود برای مثال نوشته می‌شود: 28800/14400 که نشان می‌دهد سرعت فکس 14400 بیت در ثانیه و سرعت مودم 28800 بیت در ثانیه است.
کارت‌های فکس مودم برای اجرای عملیات فکس باید با استانداردهای» کلاس 1 « 2 یا
» کلاس 2 « 3 کار کنند. استانداردهای کلاس 1 به نرم‌افزار امکان می‌دهد تا زمام امور انتقال را در دست گیرد استانداردهای کلاس 2 به سخت‌افزار امکان می‌دهد که بسیاری از کارها را انجام دهد. تقریباً همه مودم‌‌های فعلی هر دوی این استانداردها را پشتیبانی می‌کنند. اما استفاده از فکس مودم دارای عیب‌هایی نیزمی‌باشد برای مثال اگر رایانه خاموش باشد نمی‌‌‌توانید فکس دریافت کنید. کمتر کسی رایانه خود را در تمام ساعات شبانه روز روشن نگه می‌دارد با این حال بعضی از افراد که دستگاه فکس ندارند رایانه‌های مجهز به کارت فکس مودم را همواره روشن نگه می‌دارند. در رایانه‌های جدید با استفاده از مدیریت انرژی بایوس این مشکل حل شده است و رایانه در حالت کم‌کاری و خواب قرار می‌گیرد تا زمان ارسال پیام یا فکس فرا رسد. برای استفاده از سیستم فکس در رایانه‌های شخصی نیاز به نرم‌افزارهای خاصی مانند» وین‌فکس« 4 » سوپر‌ویس« 5 و
» بیت‌ور« 1 است که با کارآیی مختلف عرضه شده‌اند از بین اینها کاربران رایانه در ایران بیشتر از بیت‌ور استفاده می‌کنند. زیرا:
1- تمامی امکان‌ها و توانایی‌های مودم را در اختیار کاربر قرار می‌دهد؛
2- دارای نگارش فارسی نیز می‌باشد؛
3- دارای کتاب‌ها و راهنماهایی به زبان فارسی می‌باشد.
4- فکس مودم صوتی2: یکی دیگر از قابلیت‌‌های جدید فکس مودم داشتن قابلیت صدا3 است که در آنها امکانات یک» منشی تلفنی« 4 هم قرارداده شده است. چندین برنامه نرم‌افزاری عرضه شده است که به کاربران رایانه این امکان را می‌دهند یک سیستم پست صوتی با استفاده از میکروفون و بلندگوهای رایانه و مودم ایجاد کنند. این نرم‌افزارها به مودم دستور می‌دهند تا به هر تلفنی که زده می‌شود پاسخ دهند و سپس پیغام از پیش ضبط شده‌ای را پخش کنند و از تلفن بخواهند که پیام خود را بدهد. اگر مودمی دارای امکانات پخش صدا باشد آن مودم دارای درگاه صدا است که در کنار آن واژه Voice نوشته شده است.
5- استانداردها: کمیته‌ی بین‌المللی تلفن و تلگراف که شاخه‌ای از سازمان استانداردهای جهانی است، برای انتقال اطلاعات رقمی( دیجیتالی) از طریق خطوط تلفن استانداردهای موسوم به »وی« را تعریف کرده‌است که همواره با حرف» V « شروع می‌شود این کمیته اکنون» اتحادیه‌ی بین‌المللی ارتباطات از راه دور« 5 نام دارد. این استانداردها موارد زیر ا دربر می‌گیرند:
a – سرعت بادو6 ؛
b-نوع مدولاسیون؛
c – روش‌های آشکارسازی و تصحیح خطا؛
dروش‌های متراکم‌سازی داده‌ها.
برای مثال سال 1998 این اتحادیه مشخصات یک استاندارد را برای مودم‌های 56 کیلوبیت در ثانیه‌ای به تصویب رساند. این استاندارد که به استاندارد» وی 90 « 7 شهرت یافته است. با استانداردهای قدیمی» ایکس2 « 8 و استاندارد» وی 90 « ارتقا داد. برای این کار می‌توان یک نرم‌افزار اصلاح‌گر یا ارتقاء 9 از پایگاه سازنده مودم دریافت 10 و نصب کرد.
6- سازنده مودم: سازندگان معروف دستگاههای مودم عبارتند از:
a - » یواس روباتیک« 1 ؛
b-» اینتل«
c- » راک‌ول« 2
d-» ای‌ تی‌ اند‌ تی« 3
e -» تری کام«4
f-» دایموند«5
g-» زوم« 6
h-» اکورپ7«
مودم‌های این کارخانه کمی گرانتر از مودم‌های ساخت کارخانه‌های گم‌نام هستند. اما از بسیاری از دردسرهای بعدی شما را نجات می‌دهند. برای مثال، مودم‌های 56 کیلوبیت در ثانیه‌ای بعضی از شرکتهای گمنام امکان ارتقا به استانداردهای» وی 90 « را ندارند. از طرف دیگر شرکتهای معتبر و خوشنام دارای پایگاههای وب جهانی8 هستند که با ارایه اطلاعات مختلف می‌توانند بسیاری از مشکلات کاربران را حل کنند.
اما باید توجه داشت همة محصولات این شرکتها دارای کیفیت خوبی نیستند برای مثال مودم‌های شرکت» یواس روباتیک« عبارتند از:
1- مودم‌های» کوریر«9 که از بهترین مودم‌های خارجی موجود هستند این مودم‌ها بندرت خراب می‌شوند و انواع 9600 بیت در ثانیه تا 56 کیلو در ثانیه‌ای آنها تولید می‌شود؛
2- مودم‌های » اسپورتستر« 10 این مودم‌ها برعکس مودم‌های کوریر یکی از کمترین مودم‌های موجود می‌باشند. برخی از این مودم‌ها پس از ساعت‌ها کار مداوم سوخته‌اند؛
3- » وین‌مودم‌ها« 11 این نوع مودم اولین بار توسط شرکت» یواس روباتیک« معرفی شدند و در واقع جانشین مودم‌های اسپوتستر شدند. این مودم‌ها دارای اشکال‌های زیر هستند:
I – عملیات مودم متکی به پردازنده اصلی رایانه است. در نتیجه وین مودم‌ها برای انجام وظایف خود وقت زیادی از پردازنده را می‌گیرند؛
II –کار با آنها نیازمند نصب برنامه راه‌انداز است؛
III – کارت‌هی وین مودم می‌توانند با سایر کارتهای واقع در رایانه تداخل پیدا می‌کنند این کارتها به خطاهای زمان‌بندی و تنظیم بایوس حساس هستند؛
IV - مودم‌های امروزی براساس استانداردهای» وی 90 « کار می‌کنند وین مودم‌ها نیز براساس این استاندارد به تبادل اطلاعات می‌پردازند. اما اغلب وین مودم‌ها با مودم‌های دیگر تحت این استاندارد نمی‌توانند به درستی به مبادله اطلاعات بپردازند زیرا این استاندارد برای تبادل اطلاعات نیاز به زمان‌‌بندی دقیقی دارد که گاهی انجام آن از عهده نرم‌افزار برنمی‌آید. بنابراین اگر از ارتباطات زنده
( روی خطی یا مستقیم)1 استفاده می‌کنید بهتر است از وین مودم استفاده نکنید.
تشخیص وین مودم‌ها از سایر مودم‌ها می‌تواند به صورت زیر صورت گیرد:
1- این نوع مودم به صورت خارجی ساخته نمی‌شود در این صورت اگر مودم از نوع خارجی باشد نمی‌تواند از نوع وین مودم باشد.
2- اکثر مودم‌های از نوع وین مودم، به صورت کارت‌های پی‌سی‌آی عرضه می‌شوند یعنی تقریباً می‌توان گفت همه کارت‌های مودم پی‌سی‌‌آی وین مودم هستند هر چند اخیراً مودم‌هایی نیز به بازار عرضه شده‌اند که از گذرگاه پی‌سی‌آی استفاده می‌کنند ولی از نوع وین مودم نیستند.
3- اگر مودم تحت سیستم عامل داس کار نکند از نوع وین مودم است. باید توجه داشت منظور از سیستم عامل داس، داس موجود در ویندوز نیست.
4- معمولاً برروی جعبه بسته‌بندی مودم یک حداقل سرعت برای پردازنده‌هایی که با این مودم باید کار کند ذکر می‌شود در این صورت به احتمال زیاد مودم از نوع وین مودم است.
تذکر:
مودم‌های دیگری نیز تولید می‌شود که نسبت به وین مودم‌ها ارزانتر هستند. این مودم‌ها را مودم‌های نرم‌افزاری یا سافت مودم2 می‌نامند. در این مودم‌ها بیشتر کارهای مودم را پردازنده اصلی رایانه انجام می‌دهد.
7- حافظه فلاش رام3: مودم‌هایی که دارای حافظه فلاش رام هستند با نرم‌افزار ارتقاء پیدا می‌کنند. یعنی ارتقای این مودم تقریباً به صورت رایگان امکان‌پذیر است چون سازندة مودم معمولاً نرم‌افزار ارتقای مودم را در پایگاه وب جهانی خود قرار می‌دهد.
8- سرعت: مهمترین خصوصیت هر مودمی سرعت آن است سرعت مودم را بر حسب» بیت در ثانیه« 4 می‌سنجند که مقدار داده‌هایی است که در یک ثانیه ارسال می‌شود اما بیشتر سرعت

برحسب» کیلوبیت در ثانیه«1 بیان می‌شود حداقل سرعت مودمها در حال حاضر 4/14 کیلو بیت در ثانیه است اما سرعت مودم استاندارد امروزه 6/33 کیلو بیت در ثانیه است. هر چند مودم‌های 56 کیلو بیت در ثانیه نیز به بازار آمده است. باید توجه داشت که سرعت مودم‌ها به صورت ضریبی از عدد 2400 بیت در ثانیه یا 4/2 کیلو بیت در ثانیه افزایش یافته است.
سرعت مودم‌هایی که به یکدیگر وصل می‌شوند نباید حتماً مساوی باشند اما اگر مساوی باشند بهتر است. اما مودم‌ها برای برقراری ارتباط نوعی تبادل اطلاعاتی مشهور به توافق و تأیید اعلان موافقت انجام می‌دهند. که در طی آن سرعت عملیات براساس سرعت مودم آهسته‌تر تعیین می‌شود. برای مثال اگر مودم دارای سرعت 8/28 کیلوبیت در ثانیه و مودم طرف مقابل آن دارای سرعت 4/14 کیلوبیت در ثانیه باشد عملیات انتقال داده‌ها در سرعت 4/14 کیلوبیت در ثانیه صورت می‌گیرد.
واحد اندازه‌گیری دیگری نیز به اشتباه برای اندازه‌گیری سرعت مودم‌ها بکار می‌ورد که عبارت از» سرعت باود«2است. سرعت باود به سرعت تغییر وضعیت سیگنال بین دو وسیله ارتباطی در یک ثانیه گفته می‌شود. اما در مودم‌های اولیه سرعت انتقال داده‌ها 300 بیت در ثانیه بود و سرعت تغییر وضعیت سیگنال‌ها نیز 300 باود بود و سرعت تغییر وضعیت سیگنال‌ها نیر 300 باود بود.بنابراین گاهی به اشتباه این دو اصطلاح به جای یکدیگر مورد استفاده قرار می‌گرفت. اما اکنون مقدار این دو با هم تفاوت دارند. برای مثال سرعت باود 1200 معادل سرعت انتقال داده‌ای 9600 بیت در ثانیه است. بنابراین با افزایش سرعت انتقال مودم‌ها دیگر واحد» بیت در ثانیه« با » سرعت باود« همآهنگ نیست.
9- تراشه یوآرت3 هرکارت سریال دارای تراشه‌‌ای بنام یوآرت است که وظیفه نظارت بر ارتباطات سریال را برعهده دارد. واژه‌ی یوآرت جمع سرواژه‌‌ی زیر به معنی» گیرنده فرستنده جامع غیر هم‌زمان« است:
Universal Asynchronous Receiver Transmitter
یک کارت ورودی خروجی دارای سریال باید حاوی یک تراشه یوآرت به شماره 16650 باشد. زیرا بیش‌تر کارت‌های ورودی خروجی سریال یک تراشه یوآرت به شماره 16650 دارند که با مودم‌های خارجی 8/28 کیلو بیت در ثانیه‌ای کار می‌کنند. اما یک مودم داخلی 56 کیلو بیت در ثانیه‌ای که از استاندارد وی 90 پشتیبانی می‌کند باید حاوی تراشه یوآرت 16650 باشد. تراشه یوآرت به شماره 16650 می‌تواند با سرعت‌های بالای مودم‌های 56 کیلو بیت در ثانیه‌ای کار کند.
وقتی مودم‌های خارجی را ارتقا می‌دهید، باید امکانات رایانه را برای استفاده از سرعت‌های بالاتر در نظر بگیرید. زیرا اگر یک مودم خارجی 8/28 کیلو بیت در ثانیه‌ای را به رایانه وصل کنید اما رایانه از یک تراشه یوآرت آهسته استفاده کند به بالاترین سرعت مودم دسترسی پیدا نمی‌کنید و احتمالاً بعضی از داده‌ها را از دست می‌دهید. برای مثال، در پیام‌های متنی بعضی از حرف‌ها حذف می‌شوند و در پیام‌های گرافیکی تصویرها به صورت کامل روی صفحه نمایش ظاهر نمی‌شوند. در نتیجه با یوآرت‌های شماره 8250 و 16450 در سرعت‌های بالا داده‌ها از دست می‌روند.اگر از یک یوآرت قدیمی استفاده می‌کنید لازم است برای جلوگیری از دست رفتن داده‌ها به صورت زیر عمل کنید:
a – برای یوآرت شماره 8250 سرعت 6/9 کیلو بیت در ثانیه باشد؛
b – برای یوآرت شماره 16450 سرعت 2/19 کیلو بیت در ثانیه باشد؛
c – برای تنظیم سرعت در نرم‌افزار ارتباطی، از گزینه‌ها مشابه گزینه زیر می‌توان استفاده کرد:
Modem setting
باید توجه داشت اگر از یک مودم 8/28 کیلو بیت در ثانیه‌ای استفاده می‌کنید، اما در نرم‌افزار تنظیم را به 4/14 کیلو بیت در ثانیه تغییر دهید، نرم‌افزار به مودم اجازه نمی‌دهد که سریع‌تر از سرعتی که مشخص شده است کارکند.
d – مودم داخلی یوآرت قدیمی رایانه را نادیده می‌گیرد، زیرا خود دارای یک تراشه یوآرت است. اما مودم‌های خارجی از یوآرت سیستم استفاده می‌کنند بنابراین برای استفاده از مودم‌های سریع‌تر و جدید لازم است یک کارت ورودی خروجی با درگاه‌های » کام11« و »کام2« 2 و یک یوآرت جدید نیز خریداری و مورد استفاده قرار دهید. بنابراین برای مودم‌های خارجی 8/28 کیلو بیت در ثانیه‌ای، رایانه نیاز به تراشه یوآرت با شماره‌های 16650 یا A16550 یا AN 16550 دارد. برای این که بفهمید تراشه یوآرت مورد استفاده رایانه از چه نوعی است می‌توانید به صورت زیر از ویندوز 95 و 98 استفاده کنید:
a – عملیات زیر را به ترتیب انجام دهید:
Starat Setting Control panel Modems Diagnotic
b--در این جا باید درگاه» کام«3 مورد اسیتفاده مودم را فعال و متمایز کنید و روی گزینه زیر کلید سمت چپ ماوس را فشار دهید:
More info
در داس می‌توانید برنامه Msd را اجرا کنید و گزینه زیر را انتخاب کنید در پنجره اطلاعاتی آن نام تراشه یوآرت در آخر نوشته شده است:
Com parts
اگر رابط سریال فاقد تراشه یوآرت 16550 باشد و بخواهید از یک مودم خارجی استفاده کنید لازم است کارت ورودی خروجی موجود را عوض کنید و کارتی را بکارببرید که حاوی تراشه یوآرت شماره 16550 یا 16550 باشد.
10- سیستم عامل: مودم دروزاه ارتباطی رایانه با دنیای خارج از رایانه است به شرطی که سیستم عامل بتواند چنین امکاناتی را پشتیبانی کند. پشتیبانی مودم در داس و ویندوز 3.X ضعیف است. اما ویندوز 95 و 98 امکانات بهتری را دارا هستند. برخی از مودم‌ها فقط قابل استفاده تحت سیستم عامل‌های ویندوز 95 و 98 هستند. برای مثال مودم شرکت» یواس روباتیک« 1 با نام» اسپورتستر« 2 یک فکس مودم 8/28 کیلو بیت در ثانیه‌ای است که انحصاراً برای رایانه‌های شامل سیستم عامل ویندز 95 و 98 و می طراحی شده‌است و در سیستم عامل‌های داس و» ا اس2 « 3 قابل استفاده نیست. این مودم دارای فلاش رام است که به صورت نرم‌افزاری قابل ارتقاء به سرعت 6/33 کیلو بیت در ثانیه است. برخی از مودم‌ها، هم از سیستم عامل داس و هم از سیستم عامل ویندوز 95و98 و می پشتیبانی می‌کنند.
11- نرم‌افزار ارتباطی:
برخلاف کارتهای گرافیکی و صوتی معمولاً مودم‌ها فاقد برنامه راه‌انداز هستند. اما همراه آنها معمولاً برنامه‌های ارتباطی چون» پی‌سی‌انی‌ور« 4 یا » کوییک‌لینک« 5 یا» بیت‌ور« 6 عرضه می‌شود که باید از فروشندگان آنها را دریافت نمایید.
اگر مودمی به راه‌انداز نیاز داشته باشد آن مودم را مودم تحت کنترل راه‌انداز می‌نامند. که در این صورت بازرسی و کنترل خطا، نه توسط سخت‌افزار بلکه توسط نرم‌افزار صورت می‌گیرد. این نوع مودم‌ها که دارای راه‌اندازی‌های اختصاصی هستند معمولاً در کار با سیستم عامل‌های مختلف دچار اشکال می‌شود.
از طرف دیگر اگر نرم‌افزار بازرسی و کنترل خطا را انجام دهد وقت پردازنده نیز گرفته می‌شود در نتیجه سایر عملیات نیز آهسته‌تر انجام خواهد شد. اما اگر بازرسی و کنترل خطا را خود مودم انجام دهد دیگر از پردازنده‌ی رایانه برای این کار استفاده نمی‌شود. اکثر مودم‌های عملیات بازرسی و کنترل خطا را خودشان انجام می‌دهند اما موقع خرید بهتر است مشخصات روی جعبه را بخوانید تا مطمئن شوید. معمولاً اگر روی جعبه موم نوشته شده باشد که» به ویندوز نیاز دارد« به احتمال زیاد بازرسی و کنترل خطا را نرم‌افزار انجام می‌دهد.
12- جک پاناسونیک:
یک کابل به همراه مودم عرضه می‌شود که یک سر آن به فیش مودم و سر دیگر آن به گوشی تلفن وصل می‌شود این فیش‌ها در بازار ایران به جک پاناسونیک معروف شده‌اند و در تلفن‌های معمولی وجود ندارد. اگر تلفن یاپریزهای تلفن مجهز به جک پاناسونیک ندارید حتماً هنگام خرید مودم،مبدل‌های و رابط‌های جک پاناسونیک به پریز یا دوشاخه معمولی را نیز تهیه کنید.
13- سایر موارد:
بطور کلی با هر مودم خارجی نیاز به وسایل زیر دارید که همراه مودم عرضه می‌شوند:
a-یک سیم تلفن که دو سر آن جک پاناسونیک است؛
b – یک آداپتور برق» ای‌سی«( مستقیم)1 که معمولاً خروجی آنها 9 ولت است؛
c- یک کابل برای اتصال مودم در درگاه سریال؛
d- راهنمای نصب مودم به همراه راهنمای استفاده از نرم‌افزار ارتباطی؛
e – نرم‌افزار ارتباطی برای استفاده مودم.
14- بطور خلاصه در موقع خرید مودم لازم است مورد زیر را در نظر بگیرید:
a- نوع مارک و سرعت؛
b- نرم‌افزار و دفترچه راهنمای آن؛
c- دفترچه راهنمای نصب و تنظیم مودم؛
d- اگر از مودم می‌خواهید بعنوان فکس نیز استفاده کنید باید مودم مجهز به امکانات فکس باشد. در این صورت باید فکس مودم خریداری کنید؛
e- اگر از خدمات صوتی نیز استفاده می‌کنید باید مودم مجهز به امکان پخش صدا خریداری نمایید؛
f- مودم‌ها باید دارای یک سیم ارتباط مودم به پریز تلفن و گوشی تلفن باشد.
نصب مودم داخلی
برای نصب یک مودم کارتی( داخلی) عملیات زیر را به ترتیب انجام دهید:
1- قبل از نصب کارت مودم در داخل رایانه بایستی درگاه» کام« مناسب برای آن انتخاب کنید و مطمئن شوید که وسیله دیگری از همان درگاه کام استفاده نمی‌کند. برای مثال» کام 1 « معمولاً مورد استفاده ماوس قرار می‌گیرد. اگر یک مودم به رایانه اضافه شود اغلب می‌تواند به» کام 2 « وصل شود مودم‌های داخلی را می‌توان طوری پیکربندی کرد که از کام 3 یا کام 4 نیز استفاده کنند. معمولاً باید کام 4 را انتخاب کرد، زیرا کام 3 و کام 1 را از یک خط درخواست وقفه2 استفاده می‌کنند. در نتیجه کام 1 و کام 3 را در یک زمان با هم نمی‌توان مورد استفاده قرار داد.
بنابراین قبل از نصب مودم لازم است از وضعیت درگاه‌های کام آگاه شوید برای این کار لازم است عملیات زیر را در ویندوز انجام دهید:
Start Setting Control panel System System propertise Device manager
در این جا روی علامت بعلاوه(+) کنار گزینه‌های زیر کلیک کنید:
Com&Lpt
وجود علایم زیر، به این معنا است که مشکل خاصی مانع از عملکرد صحیح آن درگاه است:
a- علامت» X « قرمز رنگ؛
b- علامت تعجب(!) زردرنگ
برای مشاهدة تنطیم‌های مربوط به وقفه‌های درگاه کام می‌توانید روی درگاه کام مورد نظر کلیک دوتایی انجام دهید تا پنجره‌ای با عنوان زیر به نمایش درآید:
Communications Port (COMX) Properties
در این عبارت» ایکس« می‌تواند از 1 تا4 باشد. زیرا رایانه دارای 4درگاه کام است که از 1 تا 4 شماره‌گذاری شده‌اند. این چهار درگاه منطقی با دو اتصال فیزیکی سریال است که از 1 تا 2 برای مودم درنظر گرفته می‌شود. به هر حال در پنجره به نمایش درآمده روی گزینه Resources کلیک کنید تا تنظیم خط درخواست وقفه و محدوده آدرس‌دهی درگاه‌های کام را مشاهده کنید. همچنین توجه نمایید که در پایین پنجره عبارت زیر نوشته شده باشد:
No conflicts
اگر هر دو درگاه کام مشکلی نداشته باشد می‌توانید از هر کدام آنها برای نصب مودم استفاده کنید.
روش دیگر برای دست‌یابی به تنظیم‌های وقفه‌های درگاه این است که در فهرست ابزارهای نوار تکالیف Device manager عملیات زیر را انجام دهید:
Computer Properties Interput Request(IRQ)
با این عمل فهرستی از درگاه‌ها و خط‌های درخواست داده منصوب به آنها را مشاهده خواهید کرد. همچنین می‌توانید این عملیات را انجام دهید:
Start Setting Control panel Modems Properties Diagnostics
در این جا می‌توانید ببینید که چه موردی به هر یک از درگاه‌های کام نسبت داده شده است و مط.ئمن شوید که مودم، ماوس، و سایر ادوات سریال از یک درگاه یکسان و واحد استفاده نمی‌کنند.
درصورتی که قبلاً مودمی در رایانه برروی کام 2 نصب شده باشد می‌توانید در این پنجره روی com2 و سپس گزینه More info کلیک کنید. پیامی را مشاهده خواهید کرد مبنی بر اینکه سیستم با مودم در ارتباط است. مودم با دستورهای ای‌تی آزمایش می‌شود و نتیجه آن به نمایش درمی‌آید از نتیجه دستورهای ای‌تی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
a – هر دستوری که در مقابل آن» OK « نوشته شده باشد نشان دهنده پاسخ مودم به آن دستور و فعال‌بودن مودم است؛
b –هر دستوری که در مقابل آن» Error « نوشته شده باشد به این معنا است که مودم آن فرمان را انجام نداده است؛
c- اگر هیچ پاسخی برای دستورهای ای‌تی مشاهده نمی‌کنید به این معناست که مودم به درستی نصب نشده است و برخی از تنظیم‌های آن باید تغییر پیدا کنند.
معمولاً در رایانه‌ها کام 1 و 2 مورد استفاده قرارمی‌گیرد یک راه ساده برای اطلاع از آنها استفاده از دستور Mode داس به صورت زیر است:
1)Mode com1:300
2) Mode com 2: 300
اگر در جواب دستور» 1 « پاسخ زیر دریافت کنید برای نصب مودم می‌توان از کام 1 استفاده کرد:
Invalid parameter “com1”
اگر در جواب دستور» 2 « پاسخ زیر را دریافت کنید برای نصب مودم می‌توان از کام 2 استفاده کرد:
Invalid parameter “com2”
اگرکام 1و2 موجود نباشد بایستی کارت مودم را با استفاده از جامپرها روی کام 4 تنظیم کرد.
برای همین معمولاً کارت مودم را برای کارکردن با کام 4 در کارخانه تنظیم می‌کنند. در صورت نیاز به تغییر آنها باید چند جامپر را روی کارت مودم جابجا کرد. ترتیب نصب و جابجایی این جامپرها و در واقع تنظیم آنها برای درگاه مناسب برای کارخانه‌های مختلف با هم متفاوت است و حتماً باید از دفترچه راهنمای همان کارت یا جدول چاپ شده برروی مودم برای تغییر و تنظیم مناسب استفاده کرد. بنابراین توصیه می‌شود:
a – یک درگاه کام را که توسط ابزار یا کارت دیگری در رایانه مورد استفاده واقع نمی‌شود، انتخاب کنید؛
b – درگاه کام 4 را که از خط درخواست وقفه متفاوتی نسبت به درگاه کام 1 استفاده می‌کند، انتخاب کنید زیرا ممکن است هنگام کار مودم و ماوس که معمولاً از درگاه کام 1 استفاده می‌کنند ناهمآهنگی یا اختلالی در کار این دو وسیله به وجود آید؛
c – با تنظیم جامپرها قبل از نصب کارت آدرس درگاه کام را نیز تعیین کنید؛
d - توجه داشته باشید که مشخصات فنی هر کارت مودم متفاوت است و برای تنظیم آن از راهنمای همان کارت مودم استفاده کنید.
2- مودم یا فکس مودم داخلی به صورت یک کارت است که می‌توانید آنها را در شکاف‌های توسعه 8 بیتی یا 16 بیتی نصب کنید. اگر کارت مودم فقط یک رابط به طول حدود 10 سانتی‌متر دارد لازم است آن را در شکاف توسعه 8 بیتی آیزا نصب کنید و اگر کارت مودم دارای دو رابط به طول مجموع حدود 14 سانتی‌متر است لازم است آن را در شکاف توسعه 16 بیتی پی‌سی‌آی نصب کنید.
در صورت امکان مودم را در شکاف توسعه‌ای نصب کنید که شکاف‌های اطراف آن خالی است زیرا این کارت در کاستن از پارازیت‌های الکتریکی بسیار مؤثر است. این نوع پارازیت‌ها گاهی خرابی ارتباطات مودمی می‌شوند.
3-پس از انتخاب شکاف توسعه مناسب لازم است که صفحه فلزی کوچکی را که برای پوشاندن حفره متناظر با این شکاف برروی جعبه رایانه بکاررفته است خارج کنید. زیرا وقتی مودم را نصب کنید صفحه فلزی یک سر کارت مودم که حاوی فیش خط تلفن است جاص صفحه فلزی‌ای را که بیرون می‌آورید می‌گیرد.
4- کارت مودم را با شکاف توسعه خالی و انتخاب شده تراز کنید پایه کارت مودم باید بطور کامل در شکاف توسعه جای بگیرد. کارت مودم را با فشار زیاد و به یکباره در شکاف توسعه قرار ندهید، زیرا ممکن است به آن صدمه بزنید. اگر مودم به درستی نصب نشده باشد می‌توان با پیچ آن را درجای خود محکم کرد. از پیچ برای فشار آوردن به مودم و ترازکردن آن خودداری کنید.
5- حال یک طرف فیش سیم تلفن را به فیش کارت مودم که دارای برچسب» Line « است، وصل کنید یک سر کابل اضافی دیگر را به فیش مودم که دارای برچسب» phone « است، وصل کنید و سر دیگر را به پشت گوشی تلفن وصل کنید، حال با برداشتن گوشی تلفن، باید صدای بوق آزاد شنیده شود.
6- اگر از سیستم عامل ویندوز 95 یا 98 استفاده می‌کنید و کارت مودم یا فکس مودم داخلی فاقد خاصیت نصب و استفاده را بکار می‌برید لازم است درگاه» کام« آن را پیکربندی کنید.
در ویندوز 95 یا 98 مودم‌ها را با یکی از روش‌های زیر می‌توان نصب کرد:
a- استفاده از گزینه روبه‌رو در بخش Control panel ویندوز 95 یا 98: Add new hardwase
b- انتخاب گزینه Modems به صورت روبه‌رو:Start Setting Control panel Modems
در این پنجره گزینه Modem Properties را انتخاب کنید در این صورت پنجره زیر را خواهیم داشت.
در این پنجره با گزینه General می‌توان مودم استفاده شده را تعریف کرد برای معرفی یک مودم می‌توان روی گزینه Add کلید سمت چپ ماوس را فشار دهید در پنجره جدید گزینه Next را انتخاب کنید ویندوز به بررسی چگونگی پیکربندی مودم می‌پردازد اگر ویندوز مودم را تشخیص دهد پیام می‌دهد که آن را به صورت دستی از روی فهرست مودم‌هایی که ویندوز عمل شناسایی آنها را انجام می‌دهد انتخاب کنید.
برای نصب دستی لازم است گزینه Modems را مطابق رویه بیان شده در بخش» b « انتخاب کنید و گزینه زیر را انتخاب کنید.
Don’t detect my modem
در صورت امکان از میان فهرست سازندگان و مدل‌های مودم، مودم مورد نظر را پیدا کنید و آن را انتخاب کنید.
می‌توایند علاوه بر استفاده از فهرست سازندگان و مدلهای مودم از نرم‌افزار عرضه شده همراه مودم نیز استفاده کنید. برای استفاده از نرم‌افزار همراه مودم لازم است گزینه زیر را انتخاب کنید:
Have disk
در پنجره باز شده با عنوان زیر، باید محل وجود نرم‌افزار را مشخص کنید و دستورات نمایش داده شده را دنبال کنید تا عملیات نصب تکمیل شود: Install from disk
در هر دو صورت نصب پس از انتخب گزینه Next در پنجره بعدی ظاهر شده مودم انتخابی و درگاه‌های کام موجود نمایش داده می‌شود در این صورت درگاه مورد نظر را انتخاب و روی گزینه Next کلید سمت چپ ماوس را فشار دهید تا ویندوز راه‌اندازی لازم برای مودم انتخاب شده را نصب و مودم را پیکربندی نماید. در پایان عملیات نصب روی گزینه Finish کلید سمت چپ ماوس را فشار دهید.
اگر مودم دیگری در رایانه نصب می‌کنید یعنی یک مودم دیگر به رایانه دارای مودم اضافه می‌کنید عملیات زیر را به ترتیب انجام دهید:
a- عملیات روبه‌رو را به ترتیب انجام دهید: Start Setting Control panel Modem
b- گزینه General را از پنجره‌ای با عنوان روبه‌ور انتخاب کنید: Modems Properties
روی گزینه Add کلید سمت چپ ماوس را فشار دهید در اینجا نیز ویندوز سعی می‌کند بطور خودکار نوع مختلف مودم، نوع مودم را به صورت زیر انتخاب کرد:
a – ابتدا نام سازنده را انتخاب کنید؛
b- بعد از انتخاب نام سازنده مدل مورد نظر را انتخاب کنید زیرا مدل مودم با توجه به سازنده تغییر می‌کند.
اکنون روی گزینه Next کلید سمت چپ ماوس را فشار دهید تا درگاهی که مودم به آن متصل است انتخاب شود اگر قبلاً عملیات را بصورت خودکار انجام داده‌اید در اینجا نیر انتخاب درگاه بصورت خودکار صورت می‌گیرد. اکنون روی گزینه Next کلید سمت چپ ماوس را فشار دهید تا تنظیم‌های درست مودم در فایل» رجیستری« یا محضر خانه‌ی ویندوز ذخیره شود.
پس از انجام این اعمال پنجره زیر ظاهر می‌شود:
غیر از این می‌توانید عملیات زیر را انجام دهید تا به این پنجره برسید:
Start Setting Control panel Modems Modem Properties General Dialing Properties
در این پنجره چهارتنظیم زیر وجود دارد:
1- نام کشوری که مودم در آنجا بکارگرفته می‌شود نام بیش از 230 کشور را می‌توانید در اینجا پیدا کنید؛
2- وارد کردن کد ناحیه یا شهری که مودم در آنجا بکارگرفته می‌شود؛
3- واردکردن یک عدد درصورتی که برای گرفتن خط خارجی از طریق خط‌های داخلی باید شماره‌ای گرفته شود؛
4- تعیین نوع شماره‌گیر» صوتی« 1 یا شماره‌گیر» ضرباتی« 2 به این ترتیب که اگر موقع شماره‌گیری با تلفن صدای بوق از تلفن می‌شنوید، در این صورت از شماره‌گیر صوتی استفاده می‌شود. اما اگر موقع شماره‌گیری با تلفن صدای تقه از تلفن می‌شنوید، در این صورت از شماره‌گیر ضربانی استفاده می‌کنید.
5- پس از انجام اعمال فوق گزینه Next و پس از آن Finish کلید سمت چپ ماوس را فشار دهید.
اگر بخواهید پیکربندی مودم را تغییر داده یا تنظیم کنید باید گزینه Properties را از پنجره ModemsProperties وقتی که گزینه General آن فعال است انتخاب کنبد. در پنجره نمایش داده شده انتخاب‌های زیر را خواهید داشت:
1- گزینه General: این پنجره امکان تغییر دادن درگاه اختصاص داده شده به مودم، تنظیم صدای بلند‌گو و سرعتی که مودم در ارتباط به کار می‌برد را می‌دهد.
2- گزینه Connection: این پنجره امکان انجام اعمال زیر را می‌دهد:
a – با این گزینه می‌توان بیت‌ داده3 ، بیت توازن 4 و بیت توقف5 را تعیین کرد:
Connection proferences
b – با استفاده از گزینه زیر می‌توان چگونگی یک ارتباط تلفنی را اداره کرد:
Call preferences
در این بخش سه انتخاب زیر را خواهید داشت:
1- مودم پیش از شماره‌گیری منتظر بماند تا بوق آزاد شنیده شود؛
2- در صورت عدم ارتباط در زمان مشخص شده، کار متوقف شود؛
3- در صورت عدم انجام انتقال داده‌ها در زمان مشخص شده، کار ارتباط قطع شود.
c – گزینه Advanced این پنجره بستگی به قابلیت‌های مودم مورد استفاده دارد. با انتخاب این گزینه می‌توان اعمال زیر را انجام داد:
I- اگر گزینه زیر را غیر فعال کنید داده‌ها بدون قانون فرستاده یا گرفته می&z

                                                                                                                                       ...